فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه به شناسایی فرودگاه‌های پرخطر در کشور ازنظر مواجهه با رخدادهای گردوخاک، به‌عنوان یکی از چالش‌های بزرگ ایمنی و کارایی در حمل‌ونقل هوایی، پرداخته است. گردوخاک می‌تواند به کاهش شدید دید افقی، اختلال در دستگاه‌های ناوبری و تأخیر یا لغو پروازها منجر شود؛ عواملی که هم ایمنی و هم بهره‌وری صنعت هوایی را تهدید می‌کند و اثرات اقتصادی و اجتماعی چشمگیری به دنبال دارد. در این پژوهش، با بهره‌گیری از داده‌های هواشناسی و محصولات ماهواره، فرودگاه‌های پرخطر کشور ازنظر قرارگیری در معرض رخدادهای گردوخاک در طول پنج سال (2023-2019) و به تفکیک فصل شناسایی شدند. به این منظور از عمق نوری هواویزها، تعداد روزهای با دید افقی کم و نیز محاسبه شاخص توفان گردوخاک برای تمام فرودگاه‌های کشور استفاده شد. نتایج نشان داد که در فصل بهار، فرودگاه‌های زابل، قشم، زاهدان، شیراز، یزد، در فصل تابستان فرودگاه‌های زابل، بجنورد، زاهدان، بیرجند، پیام، قشم، در پاییز فرودگاه‌های زابل، اردبیل، بندرعباس و در زمستان فرودگاه‌های زابل، زاهدان و بیرجند تحت تأثیر رخدادهای نسبتاً شدید گردوخاک قرار دارند. این رخدادها علاوه بر احتمال اختلال در پرواز، موجب آسیب به بدنه و موتور هواپیماها نیز می‌شوند. بررسی جهت باد غالب در ایستگاه‌های همدیدی نشان می‌دهد که بادهای شمالی و شمال غربی در زابل و زاهدان و بادهای جنوب غربی در قشم و بادهای شمالی غربی در بجنورد گردوخاک را از چشمه‌های فعال گردوخاک مجاور به این مناطق منتقل می‌کنند.