ارزیابی معادله‌های تجربی برآورد تبخیر-تعرق پتانسیل برای اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک استان فارس

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد ، گروه مهندسی آب، دانشگاه کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
چکیده

برآورد درست تبخیر-تعرق پتانسیل برای برنامه­ریزی­ نیاز آبی گیاهان در بوم ­سامانه­های طبیعی و کشاورزی و گزینش یک روش مناسب از اهمیت فراوانی برخوردار است. بنابراین هدف این پژوهش به­گزینی روش برآورد تبخیر-تعرق پتانسیل در اقلیم­های خشک و نیمه­خشک استان فارس است. برای این منظور از معادله فائو پنمن-مانتیت به عنوان روش معیار استفاده و سپس کارایی و توان برآورد روش­های تجربی (هارگریوز-سامانی، جنسن-هیز، مک­کینگ، تورنت وایت، تورک و بلانی-کریدل) نسبت به آن در دو ایستگاه شیراز و لار بررسی شد. پس از گزینش بهترین روش تجربی برای برآورد تبخیر-تعرق پتانسیل، مقدار تبخیر-تعرق ماهانه همه ایستگاه­هایِ برگزیده برآورد شد. سرانجام پراکنش مکانی تبخیر-تعرق برآورد شده استان تعیین شد. یافته­های این پژوهش نشان داد که در میان روش­های تجربی، روش هارگریوز-سامانی، با هم­بستگی (96/0 r ≥ ) و هم­خوانی بالا با داده­های برآوردی معادله فائو پنمن-مانتیت، در هر دو اقلیم خشک و نیمه­خشک، به­عنوان روشِ تجربی مناسب شناخته شد. نقشه پراکنش مکانی تبخیر-تعرق پتانسیل نمایش­گر آن است که توان تبخیرکنندگی هوا از جنوب و جنوب شرقی استان به­سوی شمالی و شمال شرقی کاهش می­یابد، و این توان در فصل­های گرم بسیار بیش­تر از فصل­های خنک است