ارزیابی معادلههای تجربی برآورد تبخیر-تعرق پتانسیل برای اقلیمهای خشک و نیمهخشک استان فارس
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد ، گروه مهندسی آب، دانشگاه کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ساری، ایران
doi
چکیده
برآورد درست تبخیر-تعرق پتانسیل برای برنامهریزی نیاز آبی گیاهان در بوم سامانههای طبیعی و کشاورزی و گزینش یک روش مناسب از اهمیت فراوانی برخوردار است. بنابراین هدف این پژوهش بهگزینی روش برآورد تبخیر-تعرق پتانسیل در اقلیمهای خشک و نیمهخشک استان فارس است. برای این منظور از معادله فائو پنمن-مانتیت به عنوان روش معیار استفاده و سپس کارایی و توان برآورد روشهای تجربی (هارگریوز-سامانی، جنسن-هیز، مککینگ، تورنت وایت، تورک و بلانی-کریدل) نسبت به آن در دو ایستگاه شیراز و لار بررسی شد. پس از گزینش بهترین روش تجربی برای برآورد تبخیر-تعرق پتانسیل، مقدار تبخیر-تعرق ماهانه همه ایستگاههایِ برگزیده برآورد شد. سرانجام پراکنش مکانی تبخیر-تعرق برآورد شده استان تعیین شد. یافتههای این پژوهش نشان داد که در میان روشهای تجربی، روش هارگریوز-سامانی، با همبستگی (96/0 r ≥ ) و همخوانی بالا با دادههای برآوردی معادله فائو پنمن-مانتیت، در هر دو اقلیم خشک و نیمهخشک، بهعنوان روشِ تجربی مناسب شناخته شد. نقشه پراکنش مکانی تبخیر-تعرق پتانسیل نمایشگر آن است که توان تبخیرکنندگی هوا از جنوب و جنوب شرقی استان بهسوی شمالی و شمال شرقی کاهش مییابد، و این توان در فصلهای گرم بسیار بیشتر از فصلهای خنک است