تجزیه و تحلیل غیرخطی سری زمانی دمای حداکثر روزانه در ایستگاه کرمان بر مبنای نظریهی آشوب
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 فوق دکترا در بخش ریاضی دانشگاه وارویک انگلستان
3 دانشجوی دکترای آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
برای شناسایی پویایی هر سیستم نیاز است رفتار غیرخطی آن بر مبنای الگوریتمهای خاصی مانند نظریهی آشوب بررسی گردد. شناخت رفتار غیرخطی پارامتری مانند دمای هوا که جزئی کلیدی، از هر مدل نظری آب و هوا میباشد، از اهمیتی خاص برخوردار است. در این تحقیق رفتار غیر خطی سری زمانی 25 ساله دمای حداکثر روزانه در ایستگاه کرمان با استفاده از نظریهی آشوب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر این اساس، پارامترهای مورد نیاز برای بازسازی فضای فاز، زمان تأخیر و بُعد نشاننده، به ترتیب 82 روز و 7 روز محاسبه شدند. همچنین نتایج حاصله حاکی از وجود آشوب در این سری زمانی بود. بطوریکه بُعد همبستگی و حداکثر نمای لیاپانف به ترتیب 78/2 و 0149/0 بدست آمدند.
