ارزیابی زیست محیطی توسعه شهری و تعیین محل دفن نخاله های ساختمانی کلانشهر یزد
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشآموخته کارشناسیارشد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران
doi
10.22084/nfag.2025.29969.1639چکیده
با توسعه روزافزون شهرنشینی، تولید عظیم نخالههای ناشی از ساخت و تخریب به تهدیدی جدی برای توسعه پایدار شهرها تبدیل شده است. دفن آنها به عنوان متداولترین روش برای دفع زائدات ساختمانی محسوب میگردد.؛ اگرچه تلاشهایی در جهت استفاده مجدد و بازیافت نخالههای ساختمانی انجام شده است. با توجه به هدف نهایی که یافتن مکانی با کمترین اثرات سوء زیستمحیطی بر منطقه و محیط طبیعی اطراف مدفن است، لذا تعیین مکان بهینه مدفن بهداشتی- مهندسی به روش مطلوب دارای مراحلی است که اجرای بهینه هر یک از آنها در نتیجه نهایی تأثیرگذار است. در این پژوهش با وجود پارامترهای متعدد در انتخاب مدفن، چهار معیار محیط زیست طبیعی، شرایط زمینشناسی و هیدروژئولوژیکی، وضعیت عوامل اقتصادی و نحوه بهرهبرداری منطقه به عنوان معیارهای اصلی در مکانیابی انتخاب گردیده و جهت مدیریت بهینه زمان، هزینه و اثرات پیچیده طرح، از ابزار قدرتمند سیستم اطلاعات جغرافیایی بهره گرفته شده است. جهت مطالعات مکانیابی بهینه مدفن نخالههای ساختمانی شهر یزد 8 لایه اطلاعاتی جمعآوری و رقومیسازی نقشهها انجام شد. با جمعآوری و ترکیب لایههای اطلاعاتی مورد نیاز جهت تعیین مناطق مناسب دفن نخاله ساختمانی کلانشهر یزد از روش تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد. هر لایه اطلاعاتی و زیرلایه مربوطه وزندهی و در نقشه نهایی با استفاده از لایه حریم، مناطق ممنوعه حذف شد. طبق نقشه نهایی 4 منطقه در رده کاملا مناسب واقع شد. از بین این 4 منطقه، محدودهی 2 و 3 به علت قرارگیری در جهت باد غالب و انجام بازدید میدانی نهایی از مناطق حذف نموده و نهایتاً منطقه 1 و 2 (محل فعلی دفن) مناسب جهت دفن بهینه نخاله ساختمانی شهر یزد شناسایی و پیشنهاد میگردد.