سنجش و ارزیابی کارکرد سرمایۀ مالی در توسعۀ روستایی (مطالعۀ موردی: شهرستان ابهر)
نویسندگان
1 دکتری اقتصاد، دانشکده مدیریت، عضو هیئتعلمی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دکتری جغرافیا و آمایش کیفیت محیطی مناطق روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jgrd.2023.73479.1087چکیده
ارتباطات بین بخش روستایی و شهری دربرگیرنده جریان اطلاعاتی از قبیل فرصتهای اشتغال و بازار و جریانهای حرکتی بین روستا و شهر بهصورت موقتی و پایدار و دائمی است؛ ازاینرو مناسبات روستا-شهری نیازمند بررسیهای جامع بهمنظور فهم تغییر در ماهیت و شدت این تعاملات در طول زمان است. در دهههای اخیر روابط شهر و روستا در کشورهای درحالتوسعه در مقایسه با گذشته دچار تغییرات زیادی شده و در برخی مناطق روستایی به تغییرات چهره مناطق، شکل مساکن و کاربری اراضی منجر شده است. در این میان، سرمایههایی از شهرها وارد روستاها شده که در توسعه روستایی نقش مهمی داشته است. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی نقش سرمایه مالی شهری در سکونتگاههای روستایی از دهستان سنبلآباد (توابع شهرستان ابهر) بود. نوع تحقیق کاربردی و روش استفادهشده، توصیفی-تحلیلی و میدانی مبتنی بر تکمیل پرسشنامه بود. برای تجزیه و تحلیل دادهها از روشهای آماری (آزمون t تکنمونهای و رگرسیون چندمتغیره) و مدل ویکور استفاده شد. یافتههای آزمون t تکنمونهای نشان داد که بین تمامی مؤلفهها رابطه معناداری وجود دارد که نشاندهنده اثرات مثبت سرمایه مالی در توسعه روستایی است. برای تمامی مؤلفهها میانگین بیشتر از مطلوبیت عددی 3 ارزیابی شد. نتایج مدل برازش رگرسیونی نشان داد که ورود سرمایهها به مناطق روستایی با سطح معناداری 715/0، رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته را در محدوده موردمطالعه تبیین میکند. نتایج مدل ویکور نشان داد که تحلیل فضایی توزیع روستاها در شاخصهای (خدمات، صنعت، زیرساختها و کشاورزی) نشاندهنده تفاوت معناداری است؛ بهطوریکه روستای سنبلآباد با رتبه 005/0، بیشترین و روستای شلوار با رتبه 1، به دلیل نبود زیرساختهای ارتباطی و انزاوای جغرافیایی دارای پایینترین رتبه به لحاظ برخورداری از میزان سرمایه مالی با منشأءشهر در بین روستاهای موردمطالعه هستند.