سنجش و ارزیابی کارکرد سرمایۀ مالی در توسعۀ روستایی (مطالعۀ موردی: شهرستان ابهر)

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد، دانشکده مدیریت، عضو هیئت‌علمی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری جغرافیا و آمایش کیفیت محیطی مناطق روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/jgrd.2023.73479.1087
چکیده

ارتباطات بین بخش روستایی و شهری دربرگیرنده جریان اطلاعاتی از قبیل فرصت­‌های اشتغال و بازار و جریان­‌های حرکتی بین روستا و شهر به‌صورت موقتی و پایدار و دائمی است؛ ازاین‌رو مناسبات روستا-شهری نیازمند بررسی‌های جامع به‌منظور فهم تغییر در ماهیت و شدت این تعاملات در طول زمان است. در دهه­‌های اخیر روابط شهر و روستا در کشورهای درحال‌توسعه در مقایسه با گذشته دچار تغییرات زیادی شده و در برخی مناطق روستایی به تغییرات چهره مناطق، شکل مساکن و کاربری اراضی منجر شده است. در این میان، سرمایه‌­هایی از شهرها وارد روستاها شده که در توسعه روستایی نقش مهمی داشته است. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی نقش سرمایه­ مالی شهری در سکونتگاه‌های روستایی از دهستان سنبل­‌آباد (توابع شهرستان ابهر) بود. نوع تحقیق کاربردی و روش استفاده‌شده، توصیفی-تحلیلی و میدانی مبتنی بر تکمیل پرسشنامه بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری (آزمون t تک‌نمونه‌­ای و رگرسیون چندمتغیره) و مدل ویکور استفاده شد. یافته‌­های آزمون t تک‌نمونه‌­ای نشان داد که بین تمامی مؤلفه‌ها رابطه­ معناداری وجود دارد که نشان‌دهنده اثرات مثبت سرمایه مالی در توسعه روستایی است. برای تمامی مؤلفه‌ها میانگین بیشتر از مطلوبیت عددی 3 ارزیابی شد. نتایج مدل برازش رگرسیونی نشان داد که ورود سرمایه‌­ها به مناطق روستایی با سطح معناداری 715/0، رابطه بین متغیرهای مستقل و وابسته را در محدوده موردمطالعه تبیین می­‌کند. نتایج مدل ویکور نشان داد که تحلیل فضایی توزیع روستاها در شاخص­‌های (خدمات، صنعت، زیرساخت‌ها و کشاورزی) نشان­‌دهنده تفاوت معناداری است؛ به‌طوری‌که روستای سنبل­‌آباد با رتبه‌ 005/0، بیشترین و روستای شلوار با رتبه­ 1، به دلیل نبود زیرساخت‌­های ارتباطی و انزاوای جغرافیایی دارای پایین‌­ترین رتبه به لحاظ برخورداری از میزان سرمایه مالی با منشأءشهر در بین روستاهای موردمطالعه هستند.