برنامهریزی استراتژیک توسعۀ منطقهای ایلام بر مبنای رقابتپذیری منطقهای
نویسندگان
1 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22067/jgrd.2023.79363.1205چکیده
توسعه منطقهای بهعنوان یکی از انواع توسعه میتواند نقش مهمی در توسعه پایدار مناطق ایفا کند و تأثیر زیادی بر پیشرفت و رشد همه جانبه استانها داشته باشد. توسعه منطقهای مفهومی در ادبیات برنامهریزی است که هدف آن خلق چارچوبی مناسب برای دستیابی به یک بهبودی باثبات در استانداردهای زندگی برای شهروندان و روستانشینان است. توسعه منطقهای به طور کلی در ارتباط با توسعه محلی میباشد. به عبارت دیگر توسعه محلی اساس توسعه منطقهای است. استان ایلام از ظرفیتهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و... برخورداراست که از ظرفیت بالقوه این استان برای توسعهای پایدار حکایت دارد؛ هرچند تاکنون از این ظرفیت استفاده نشده است. هدف این پژوهش تدوین سیاستهای استراتژیک وراهبردی توسعه منطقهای بانگاه بر ابعاد همه جانبه در استان ایلام است. روش تحقیق در مقاله حاضر، از نوع توصیفی-تحلیلی است که اطلاعات موردنیاز به روش اسنادی و پیمایشی (پرسشنامهای) تهیه شد. نخستین گام در مراحل برنامهریزی راهبردی، استفاده از Meta SWOT است. در این مدل، راهبردهای توسعه پایدار منطقهای تعیین شد؛ منابع و قابلیتهای استان ایلام برای مقایسه رقابتپذیری منطقهای بااستانهای همجوار شناسایی شد و درنهایت با تحلیل PESTSL این نتایج به دست آمد: در بین عوامل کلان سرمایهگذاری بخش خصوصی، تجارت با وجود موقعیت مرزی، افزایش بودجه و اعتبارات استانی، پرهیز از نگاه سیاسی به مسائل مدیریتی و مدیریت کلان کشور، دارای بیشترین اثرگذاری بر توسعه منطقهای استان ایلام است. همچنین حملونقل مرزی، صنایع و معادن، بازارچه مرزی، منابع آب و زمینهای کشاورزی بهعنوان مهمترین قابلیتهای توسعه منطقه دارای بیشترین تناسب راهبردی با عوامل کلان هستند؛ بنابراین در تحلیل نهایی نتایج میتوان گفت، در بحث رقابتی، استان ایلام برای توسعه منطقه و توسعه اقتصادی و اجتماعی دارای موقعیت برابری با استانهای غرب کشور است که باید از این موقعیت با توجه به راهبردهای ارائهشده استفاده کند و خود را بهعنوان قطب توسعه منطقه معرفی کند.