روشهای نظریه ورشکستگی در تخصیص منابع آبی مشترک (مطالعه موردی: رودخانه اترک)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت منابع آب دانشگاه صنعتی دلفت، هلند
doi
چکیده
عدم مدیریت و حکمرانی صحیح و افزایش تقاضا برای بهره برداری بیشتر از منابع آب، سبب افزایش تنش بر سر منابع آبی مشترک است. در اکثر موارد، میزان آب در دسترس ازمیزان کل نیاز ذی مدخلان کمتر است و همین امر باعث ایجاد اختلاف میان آنها میگردد. ارائه روشی مناسب جهت تخصیص عادلانه منابع آبی مشترک اقدامی مؤثر در زمینه مدیریت تضاد در چنین شرایطی است. تئوری ورشکستگی زیر مجموعهای از نظریه بازیها است که با روشهای متعدد به بررسی مسئله بازتوزیع منابع مشترک محدود بین مدعیان میپردازد. در این مطالعه 6 روش از تئوری ورشکستگی: ورشکستگی نسبی4 (PRO)، ورشکستگی تعدیل شده5 (AP)، تالمود6 (TaL)، پینایل7 (Pin)، ورود تصادفی8 (RA) و قوانین اشتراک متناوب (SSRbased on PRO)تشریح و کاربرد آنها در بازتوزیع منابع آب مشترک بررسی شده است. محدوده مطالعاتی این تحقیق، حوضه آبریز اترک واقع در استان گلستان و متشکل از 5 منطقه است و بخشی از رودخانه با استفاده از تئوری ورشکستگی بین این مناطق تقسیم شده است.از آنجایی که هر کدام از روشهای این تئوری، رویکردی متفاوت نسبت به مسئله عدالت دارند و همچنین از قوانین ساده و قابل درکیبرای تخصیص استفاده میکنند، میتوانند به عنوان شروعی برای مذاکره و تصمیمگیری نهایی بین ذی مدخلان به کار گرفته شوند. در این مطالعه با استفاده از قانون تعدد،روشهایPRO،AP،RA، Pin بهعنوان روشهای مناسبتر انتخاب شدند.