ارزیابی مدل DRAINMOD برای پیش‌بینی عمق سطح ایستابی و دبی زهکش در اراضی شالیزاری مجهز به زهکشی زیرزمینی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 دانشیار گروه کشاورزی- دانشگاه پیام نور

4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

5 استاد سازمان تحقیق، آموزش و ترویج کشاورزی

doi
چکیده

در این تحقیق، کارایی مدل DRAINMOD برای شبیه­سازی نوسانات سطح ایستابی و تغییرات دبی زهکش­های زیرزمینی در اراضی شالیزاری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ارزیابی شد. در طول مدت برقراری وضعیت زهکشی آزاد از یک فصل کشت کلزا (هفت آذر 1390 تا 14 فروردین 1391)، مقادیر عمق سطح ایستابی و دبی زهکش­ها برای سه سیستم زهکشی زیرزمینی شامل سیستم زهکشی با عمق 9/0 متر با فاصله زهکش 30 متر (D0.9L30)، عمق 65/0 متر با فاصله زهکش 30 متر  (D0.65L30)و عمق 65/0 با فاصله زهکش 15 متر (D0.65L15) اندازه­گیری شد. عملکرد مدل در فرایند واسنجی و اعتبارسنجی با استفاده از آماره­های راندمان مدل (EF)، درصد خطا (PE)، ضریب تعیین (R2)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و میانگین انحراف (AD) ارزیابی شد. متوسط مقادیر عمق سطح ایستابی شبیه­سازی شده در تیمار واسنجی (D0.65L15)، برابر متوسط مقادیر اندازه­گیری شده آن (4/32 سانتی­متر) در این تیمار در دوره مطالعه بود. در مرحله اعتبارسنجی، مقادیر عمق سطح ایستابی اندازه­گیری و شبیه­سازی شده در تیمار D0.65L30 به­ترتیب 1/24 و 1/14 سانتی­متر و در تیمار D0.9L30 به­ترتیب 1/2 و 7/19 سانتی­متر بود. مقادیر EF، PE، R2، SE و AD برای دبی­های پیش­بینی شده به­ترتیب از 1/5- تا 3/1-، 1/9 تا 6/21، 2/0 تا 35/0، 08/0 تا 11/0 و 07/0 تا 1/0 متغیر بود. مقایسه مقادیر اندازه­گیری شده با نتایج شبیه­سازی­ها نشان داد که می­توان از مدل DRAINMOD به­عنوان یک راهنمای کلی برای پیش­بینی روند تغییرات عمق سطح ایستابی و دبی زهکش­ها در منطقه مطالعه استفاده کرد.