ارزیابی مدل DRAINMOD برای پیشبینی عمق سطح ایستابی و دبی زهکش در اراضی شالیزاری مجهز به زهکشی زیرزمینی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
3 دانشیار گروه کشاورزی- دانشگاه پیام نور
4 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
5 استاد سازمان تحقیق، آموزش و ترویج کشاورزی
doi
چکیده
در این تحقیق، کارایی مدل DRAINMOD برای شبیهسازی نوسانات سطح ایستابی و تغییرات دبی زهکشهای زیرزمینی در اراضی شالیزاری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ارزیابی شد. در طول مدت برقراری وضعیت زهکشی آزاد از یک فصل کشت کلزا (هفت آذر 1390 تا 14 فروردین 1391)، مقادیر عمق سطح ایستابی و دبی زهکشها برای سه سیستم زهکشی زیرزمینی شامل سیستم زهکشی با عمق 9/0 متر با فاصله زهکش 30 متر (D0.9L30)، عمق 65/0 متر با فاصله زهکش 30 متر (D0.65L30)و عمق 65/0 با فاصله زهکش 15 متر (D0.65L15) اندازهگیری شد. عملکرد مدل در فرایند واسنجی و اعتبارسنجی با استفاده از آمارههای راندمان مدل (EF)، درصد خطا (PE)، ضریب تعیین (R2)، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و میانگین انحراف (AD) ارزیابی شد. متوسط مقادیر عمق سطح ایستابی شبیهسازی شده در تیمار واسنجی (D0.65L15)، برابر متوسط مقادیر اندازهگیری شده آن (4/32 سانتیمتر) در این تیمار در دوره مطالعه بود. در مرحله اعتبارسنجی، مقادیر عمق سطح ایستابی اندازهگیری و شبیهسازی شده در تیمار D0.65L30 بهترتیب 1/24 و 1/14 سانتیمتر و در تیمار D0.9L30 بهترتیب 1/2 و 7/19 سانتیمتر بود. مقادیر EF، PE، R2، SE و AD برای دبیهای پیشبینی شده بهترتیب از 1/5- تا 3/1-، 1/9 تا 6/21، 2/0 تا 35/0، 08/0 تا 11/0 و 07/0 تا 1/0 متغیر بود. مقایسه مقادیر اندازهگیری شده با نتایج شبیهسازیها نشان داد که میتوان از مدل DRAINMOD بهعنوان یک راهنمای کلی برای پیشبینی روند تغییرات عمق سطح ایستابی و دبی زهکشها در منطقه مطالعه استفاده کرد.