سنجش ظرفیتهای توسعه میانافزا در شهر سبزوار
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه بزرگمهرقائنات، قائن،ایران
2 دانش آموخته کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.75748.1120چکیده
توسعه میان افزای شهری که تأکید بر بهره گیری از ظرفیت زمینهای خالی و بدون استفاده در درون نواحی ساخته شده، ساختمانهای مخروبه و اراضی قهوهای دارد راهبردی در جهت کنترل پراکنده رویی شهری و پیامدهای مرتبط با آن است. از این رو در این پژوهش به سنجش ظرفیتهای توسعه میان افزا در شهر سبزوار -که با مشکل پراکنده رویی روبروست-پرداخته شد. پژوهش حاضر از نظر رویکرد، توصیفی-تحلیلی و از نظر ماهیت، توسعه ای- کاربردی است. دادههای مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانهای و اسنادی گردآوری گردید. 13 معیار جهت سنجش ظرفیتهای توسعه میان افزا تعیین شد و با بهره گیری از نظر متخصصان در قالب فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن و اولویت هر معیار مشخص گردید.همچنین از مدل فازی برای تولید، استانداردسازی، فازیسازی و تلفیق لایه ها در محیط GIS استفاده گردید.نتایج پژوهش نشان داد در شهر سبزوار، نواحی مرکزی نسبت به نواحی حاشیه شهر، قابلیت بیشتری از نظر توسعه میانافزا دارد. با اینکه نواحی مرکزی، زمینهای خالی کمتری دارد اما استقرار این زمینها در درون بافت موجود و فاصله کمتر آنها با اراضی ساخته شده و همچنین عوامل دیگری از جمله وجود ساختمانهای مخروبه، قدیمی و با کیفیت پایین در بافتهای فرسوده ، دسترسی بیشتر به خدمات و امکانات شهری و... باعث شده که این نواحی قابلیت بیشتری از نظر توسعه میانافزا نسبت به نواحی حاشیه داشته باشد.در کل، حدود 29/20 درصد مساحت شهر سبزوار برای توسعه میانافزا کاملا مناسب ،15/13 درصد مناسب، 33/41 درصد متوسط ، 98/ 16درصد نامناسب و 25/8 درصد کاملا نامناسب میباشد.بنابراین در شهر سبزوار ظرفیت قابل توجهی برای توسعه میانافزا وجود دارد که بهره گیری از آن می تواند به کاهش پراکنده رویی در این شهر کمک کند.