فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رمان «زقاق المدق» يکي از آثار نجيب محفوظ است که در آن فضاي جامعۀ مصر را در زمان جنگ جهاني دوم و ورود استعمارگران به مصر به تصوير مي‌کشد و با ديدي انتقادي پيامدهاي بد آن را بر مردم مصر نشان مي‌دهد. اين جستار مي‌کوشد براساس روش تحليل گفتمان نورمن فرکلاف، به گفتمان‌کاوي انتقادي رمان زقاق المدق بپردازد و گفتمان‌هاي غالب و مفاهيم ثانوي و پوشيدۀ متن را که کمتر به آنها توجه شده، بررسي و تحليل کند. براساس يافته‌هاي پژوهش، گفتمان اصلي رمان، گفتماني ضداستعماري و انتقادي است که نويسنده با خلاقيت خود و در قالب سخنان شخصيت‌هاي رمان و سرنوشت آنها به مخاطب ارائه مي‌دهد و با آن گفتمان رسمي و حاکم را به چالش مي‌کشد. اين گفتمان تأثير مناسبات قدرت بر فرايند اعمال قدرت بر ديگر گروه‌هاي اجتماعي را بيان مي‌کند و نيز تأثيرات آن در آينده را نشان مي‌دهد.