رابطۀ تعلق مکانی و رفتارهای مشارکتی روستاییان (مطالعۀ موردی: دهستان مشایخ شهرستان ممسنی)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامهریزی روستایی،گروه جغرافیا، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.77624.1169چکیده
بسیاری از سکونتگاههای روستایی کشور با مسائل متعددی ازجمله سطح پایین اشتغال و درآمد، اثرات نامطلوب تغییرات اقلیمی، نارسایی امکانات و خدمات و... مواجه هستند. در چنین شرایطی، رفتارهای مشارکتی روستاییان در امور مختلف جامعه محلی میتواند نقش مثبت و مهمی در ارتقای کیفیت زندگی و بهبود محیط محلی داشته باشد؛ ازاینرو شناسایی عوامل مرتبط با انجام رفتارهای مشارکتی اهمیت فراوان دارد. نظر به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر به بررسی رابطه تعلق مکانی و رفتارهای مشارکتی روستاییان در دهستان مشایخ پرداخته است. جامعه آماری این تحقیق به لحاظ مکانی، نقاط روستایی دارای حداقل 100 نفر جمعیت واقع در دهستان مشایخ شهرستان ممسنی و واحد تحلیل، افراد 18 ساله و بیشتر ساکن در سکونتگاههای مذکور بود. فرایند نمونهگیری با استفاده از روش احتمالی طبقهبندیشده صورت گرفت و برای 380 نفر پرسشنامه تکمیل شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمونهای آماری مختلف و نرمافزار SPSS استفاده شد. براساس نتایج آزمون T تکنمونهای و در سطح اطمینان 95 درصد، میانگین رفتارهای مشارکتی و تعلق مکانی بهطور معناداری از حد متوسط بیشتر بود. براساس یافتهها، بین تعلق مکانی و رفتارهای مشارکتی روستاییان رابطه مثبت معناداری وجود دارد (001/0 > p، 424/0 = r). همچنین بین تعلق مکانی و هریک از ابعاد پنجگانه رفتارهای مشارکتی رابطه مثبت معناداری مشاهده شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس یکطرفه نشان داد، بین روستاهای موردمطالعه از نظر میانگین رفتارهای مشارکتی تفاوت معناداری وجود داشت. درمورد تعلق مکانی نیز نتایج مشابهی حاصل شد. تعلق مکانی و رفتارهای مشارکتی میتوانند بهعنوان دو عامل قدرتمند در توسعه روستایی نقش ایفا کنند و رابطه مثبت میان آنها نشان میدهد که این دو عامل میتوانند همافزایی مطلوب و ارزشمندی به نفع سکونتگاههای روستایی داشته باشند.