بررسی ارتباط دید افقی، فراوانی رخدادهای گردوخاک و غلظت PM10 در ایلام (2020-2010)
نویسندگان
1 گروه‎ ‎محیطزیست، واحد‎ ‎علوم و تحقیقات، دانشگاه‎ ‎آزاد‎ ‎اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مهندسی محیطزیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز
doi
10.22034/jmas.2024.441724.1224چکیده
بهمنظور بررسی گردوخاک در ایلام که به دلیل مجاورت با کشور عراق و استان خوزستان در معرض توفانهای گردوخاک فرامرزی و محلی است،دادههای همدیدی و PM10 در دوره 2010 تا 2020 تهیه شد. تعداد روزهای همراه با گردوخاک در بازه موردنظر استخراج شد. بهمنظور بررسی بیشتر تصاویر سنجنده MODIS ، برون داد مدل HYSPLIT و دادههای ERA5 نیز مورداستفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد کمترین دید افقی گزارششده در ایلام با 400 متر و بیشترین غلظت PM10 با 2945 میکروگرم بر مترمکعب در دوره سرد سال ثبتشدهاند. در ایلام در سال 2018 بیشترین تعداد رویداد گردوخاک با بیشترین کاهش دید افقی رخداده است. بیشترین فراوانی گردوخاک در ماه مه و شدیدترین گردوخاکها در ماه فوریه گزارششدهاند. ضریب همبستگی بین دید افقی و غلظت PM10 در رویدادهای گردوخاک از سال 2010 تا 2020 ، 43/0- به دست آمد که بیانگر رابطه غیرخطی و تأثیر دیگر عوامل در رابطه بین آن دو میباشد. در سالهای با فراوانی بیشتر گردوخاک مانند 2016 و 2018 بیشترین همبستگی بین غلظت PM10 و دید افقی به دست آمد درحالیکه در سالهای با تعداد رویداد گردوخاک کمتر این رابطه معنیدار نبود. در دوره سرد سال بهویژه در سال 2017 بادهای غرب و شمال غرب گردوخاک را از بیابانهای عراق و بادهای جنوب و جنوب شرق، گردوخاکهای داخلی را از خوزستان بهسوی ایلام انتقال دادهاند.