فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واژگان اضداد به دليل نقش مهمي که در تفسير آيات دارند، از ديرباز مورد توجه مفسران قرآن قرار گرفته‌‌اند. براي دست‌‌يافتن به يک تفسير روشن از معناي چنين کلماتي که در عين وحدت داراي دو معناي متضادند، به‌‌ويژه در آيات قرآن، بايد به ديدگاه مفسران صاحب‌‌نظر و لغت‌‌شناسي که در شناخت اين کلمات تبحر دارند، و با ارائة شواهد و قرائن تفسير شايسته‌‌اي از آنها ارائه مي‌دهند، مراجعه کرد. ازاين‌‌رو اين مقاله قصد دارد بعد از ارائة گزارشي از پيشينة مبحث اضداد و اختلاف‌‌نظر بزرگان علم لغت در زمينة وجود اين الفاظ در زبان عربي و آيات قرآن، به بررسي اين پديدة غيرقابل انکار زباني، در تفاسير قرآن بپردازد. انتخاب تفسير تبيان شيخ طوسي و الميزان علّامه طباطبايي از ميان تفاسير موجود به دليل دقت نظر و توجه هر دو مفسر به اهميت و جايگاه اضداد در تبيين و تفسير آيات قرآن بوده‌است. ازجمله نتايج اين مقاله، تأييد وجود پديدة اضداد در زبان عربي و قرآن از جانب هر دو مفسر، توجه و بهره‌‌گيري از معناي متضاد اين کلمات در تفسير آيات، گسترده‌‌تر بودن مبحث اضداد در تبيان نسبت به الميزان و نيز توجه هر دو مفسر به عوامل پيدايش اضداد در زبان است.