تبیین شاخصهای بازآفرینی بافتهای فرسوده شهر ارومیه با روش تلفیقی (BWM-IPA)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
3 دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
4 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.69494.1025چکیده
هدف تحقیق حاضر تبیین شاخصهای بازآفرینی بافتهای فرسوده شهر ارومیه بود تا ضمن بررسی ارجحیت و تعیین وزن شاخصها در بازآفرینی، اهمیت و عملکرد این شاخصها و چگونگی تعقیب آنها از سوی نهادهای ذیربط بررسی شود و درنهایت اولویتهای اول در بازآفرینی تعیین شوند. روش پژوهش تحقیق حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی بود که برای تبیین بازآفرینی بافتهای فرسوده شهر از 24 شاخص استفاده شد که براساس پیشینه، مبانی نظری و مطالعات میدانی شناسایی شدند. برای بررسی ارجحیت شاخصها در بازآفرینی، تعیین وزن هریک از آنها و درنهایت مقدار سازگاری از مدل بهترین-بدترین استفاده شد. سپس بهمنظور بررسی چگونگی پیادهسازی شاخصهای بازآفرینی از لحاظ اهمیت/عملکرد و مقدار تطابق آنها از روش (اهمیت/عملکرد) استفاده شد. نمونه بررسیشده در تحقیق حاضر، خبرهمحور به تعداد 20 نفر بوده و به روش گلولهبرفی انتخاب شدند. یافتههای تحقیق نشان داد، شاخصهای بازآفرینی بافتهای فرسوده با مقدار مناسب 039/0 سازگار بودند که در این میان شاخص مشارکت دارای بهترین و شاخص تراکم جمعیت دارای بدترین ارجحیت در میان شاخصها بودند. همچنین نتایج حاصل از مدل IPA، نشانگر تناقض زیاد میان اهمیت و عملکردهای شاخصهای بازآفرینی بود؛ بهطوریکه بیشترین تلاش، سرمایه، هزینه و وقت برای بازآفرینی روی شاخصهای با اولویت پایین گذاشته شده است؛ درحالیکه در شاخصهای با اهمیت زیاد، سطح عملکرد ثبتشده خیلی کم بوده است. براساس نتایج تحقیق، اولویت اول تمرکز بازآفرینی بافتهای فرسوده در شهر ارومیه باید بر شاخصهای مشارکت فردی-گروهی، بهبود جاذبههای تاریخی، بهبود اشتغال و درآمد باشد.