بررسی بهترین راهبردهای طراحی معماری همساز با اقلیم در شهر مشهد
نویسندگان
1 استادیار گروه آب و هواشناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
2 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.73181.1081چکیده
معماری سازگار یا همساز با اقلیم هر منطقه جغرافیایی از هر نظر برای ایجاد آسایش اقلیمی برای ساکنان ساختمانهای مسکونی و همچنین در بحث مصرف انرژی از اهمیت بسزایی برخوردار است. در همین راستا، در این پژوهش با استفاده از دادهههای استاندارد EPW، شهر مشهد و با بهکارگیری نرمافزارهای راینو و مشاور اقلیمی، به تحلیل ساعات آفتابی با استفاده از مدلسازی سهبعدی یک منطقه دلخواه از شهر مشهد پرداخته شد. همچنین جهت باد، درجه روزهای گرمایشی و سرمایشی، میزان آسایش اقلیم حرارتی جهانی(UTCI) بررسی شد و در انتها ارائه بهترین راهبردها برای طراحی معماری سازگار با اقلیم شهر مشهد با استفاده از استاندارد (ASHRAE 55)، در بیست راهبرد خلاصه شد. از حیث سمت و سرعت باد غالب در شهر مشهد نیز جهات جنوب و جنوب شرقی هستند که عموماً درمعرض وزش باد ملایم هستند که بیشترین آن در فصل زمستان با رقمی بالغ بر 424 ساعت خواهد بود. بیشینه درجه روزهای گرمایشی و سرمایشی بهترتیب به ماههای دی با 452.8 درجه روز و تیر ماه با رقم 165.3 درجه روز متعلق است. بهطورکلی و در مقیاس سالانه، درجه روزهای گرمایشی با رقم 1937.9 درجه روز در مقابل 600.7 درجه روز سرمایشی قرار دارد. در بررسی تنشهای حرارتی شاخص (UTCI) نیز بهطورکلی میتوان گفت، فصول بهار و تابستان و بهطور خاص اردیبهشت ماه بیشترین محدوده بدون تنش حرارتی هستند و ماه بهمن بیشترین تنشهای سرمایی را دارد. بهطورکلی، در 47.84 درصد از ایام سال تنش حرارتی وجود نخواهد داشت. راهبردهای مؤثر بر طراحی معماری همساز با اقلیم در شهر مشهد با توجه به کاهش رطوبت هوا در ماههای گرم سال، افزایش رطوبت از طریق مهپاشها و منابع فعالی نظیر کولر آبی و آبنماها هستند. در راستای تأمین گرما در ماههای سرد سال میتوان با جانمایی مناسب ساختمانها در ضلع جنوبی و استفاده از پنجرههای گسترده در این ضلع، به بهترین نحوه از گرما و نور خورشید در راستای کاهش مصرف انرژی و سازگاری اقلیم و معماری بهرهمند شد.