شناسایی معابر گذر فعال پیاده به‌منظور بهسازی مسیرهای فعال پیاده‌روی کلان‌شهر مشهد با استفاده از ابزار تحلیل شبکۀ شهری (UNA)

نویسندگان

1 استاد جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان،گرگان ،ایران

3 استاد محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ،گرگان، ایران

doi
10.22067/jgrd.2022.76683.1145
چکیده

پیاده­ راه ابزاری مرتبط با سلامت اجتماعی، سبک زندگی شهری، اقتصاد شهری و کیفیت محیطی است. امروزه این فضاهای شهری با اهدافی نظیر ایجاد مقیاس انسانی، افزایش پویایی و تعاملات اجتماعی، مسائل محیط‌زیستی، سلامت فردی و اجتماعی، ایجاد شادابی و جذب توریسم، بسیار مدنظر صاحب‌نظران برنامه­ریزی شهری قرار گرفته است. در دهه اخیر در کلان‌شهر مشهد با توجه به مسائلی چون افزایش جمعیت، توریسم، رشد شتابان تعداد خودروها، افزایش آلاینده­های محیط­زیستی ناشی از حمل و نقل و درنهایت، افزایش آمار کم‌تحرکی شهروندان، نیاز به حمایت از حمل و نقل پاک، انسان‌محور  و ایجاد محورهای پیاده مطلوب و سازگار با محیط­زیست احساس می­شود که می­تواند در ارتقای فضاهای باز پیاده محور نقش بسزایی داشته باشد. در تحقیق پیش‌رو سعی شده است مناطق جاذب سفر از منظر شهروندان بررسی شود و درنهایت مسیرهای فعال پیاده­ محور برای بهسازی و بهبود کیفیت به‌منظور کمک به جنبش پیاده‌گستری و انسان‌محور کردن سیمای کلبدی شهر معرفی شود. به این منظور با استفاده از پرسشنامه و نظرات جامعه شهروندی و روش­های تجزیه تحلیل و وزن­دهی SAW وAHP و مدل تحلیل شبکه شهری UNA، به شناسایی محورهای پیاده­ روی فعال و جاذب سفر پرداخته شد. نتایج نشان می­دهد، حدود 15 درصد از پیاده­راه­های محورهای اصلی شهری دارای قابلیت جذب سفرهای پیاده و جنبه عملکردی مطلوب هستند که در صورت ایجاد یک محور پیاده مطلوب می­توان در جهت ارتقای سیمای کالبدی، معنایی و انسان‌محور  کردن این کلان‌شهر گام مؤثری برداشت. همچنین می­توان از نحوه به‌کارگیری مدل UNA در مطالعه پیش­رو در ارزش‌گذاری  و وزن­دهی ساختمآن‌ها  و کاربری­های شهری برای مدیریت، برنامه­ ریزی و سیاست‌گذاری طرح­های کلان‌شهری بهره برد.