ﺑﺮرﺳﯽ تأﺛﯿﺮ اجرای طرح ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ نجات آب کشاورزی ﺑﺮ ﻣﯿﺰان آﮔﺎﻫﯽ و ﻧﮕﺮش افراد در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع بحران آب
نویسندگان
1 استاد دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست و استاد مدعو گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، همدان، ایران
3 کارشناس کمیته تحقیقات شرکت آب منطقهای خراسان رضوی، مشهد، ایران
4 دانشآموخته کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
چکیده
امروزه با افزایش رشد جمعیت و افزایش مصرف آب، تاکید زیادی به فرهنگسازی در اصلاح الگوی مصرف آب از طریق افزایش مشارکت افراد جامعه وجود دارد. بر این اساس شرکت آب منطقهای خراسان رضوی به اجرای طرحی با عنوان نجات آب کشاورزی با مشارکت معلمین و دانشآموزان طی سالهای 1388 الی 1392 در سطح مدارس استان خراسان رضوی اقدام نمود. در تحقیق حاضر با بررسی موارد آموزشی که در اختیار مجریان طرح قرار گرفته بود، پرسشنامهای به منظور اطلاع از دیدگاههای معلمین شرکت کننده در اجرای طرح تدوین و سپس به ارزیابی اثربخشی اطلاعرسانی و آموزش در رابطه با نجات آب پرداخته شد. بدین منظور تحلیلهای آماری موضوعات مختلف مرتبط با اجرای طرح از جمله نگرش نسبت به صرفهجویی در مصرف آب، درک بحران آب و ضرورت اجرای طرح در سالهای آتی با استفاده از آزمونهای من- ویتنی و کروسکال-والیس صورت گرفت. نتایج نشان میدهد که این طرح باعث افزایش آگاهی شرکتکنندگان در زمینه بحران آب در استان خراسان رضوی شدهاست و اکثریت معلمین اجرای طرح را در سالهای آتی پیشنهاد نمودهاند. اجرای این طرح بیشترین اثربخشی (بیش از 91 درصد) را در نگرش معلمین نسبت به صرفهجویی در مصرف آب و فرهنگسازی آن داشتهاست. ضمناً پیشنهاد میشود اجرای این طرح محدود به نجات آب کشاورزی باقی نماند و نجات آب در همه زمینهها (کشاورزی، شرب، صنعت، محیط زیست) و از جهات مختلف کمی و کیفی مد نظر قرار گیرد. علاوه بر این پیشنهاد میشود با شکلگیری تشکلهای مردم نهاد و گروههای مردمی (کمپین) نجات آب، اصلاح الگوی صحیح مصرف آب به یک فرهنگ و مطالبه همگانی تبدیل شود.