فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازماندهی سیاسی فضای هر کشور در قالب تقسیمات کشوری اجرا می‌شود. هدف اصلی تقسیمات کشوری، تمرکززدایی است تا از این طریق مدیریت و ادارة قلمرو ملی آسان­تر و ارائه خدمات بهتر صورت گیرد. به نظر می­رسد، سازماندهی مجدد فضا بر تحقق توسعه پایدار تأثیر بسزایی دارد. با توجه به اهمیت این موضوع، مطالعه حاضر به بررسی و تحلیل اثرات و پیامدهای تقسیمات سیاسی سال 1386 بر پایداری اقتصادی و اجتماعی سکونتگاه­های روستایی شهرستان فیروزه در استان خراسان رضوی پرداخته است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی-تحلیلی است. طرح تحقیق شبه‌پانل است که پایداری سکونتگاه های روستایی را در دو بعد اقتصادی با 11 متغیر و 45 شاخص و بعد اجتماعی با 13 متغیر و 30 شاخص در دو مقطع زمانی قبل و بعد از تقسیمات کشوری در طیف لیکرت بررسی کرده است. واحد تحلیل، 249 خانوار روستایی در روستاهای نمونه شهرستان فیروزه است. روایی پرسش­نامه به وسیلة «تحلیل عاملی تأییدی» (Kaiser-Meyer≥ 0.87) و (Sig≤0.05) تأیید شد و پایایی آن به‌وسیله آلفای کرونباخ 0.87 مطلوب تشخیص داده شد. یافته‌های آزمون تی جفت نمونه­ای نشان داد، میانگین پایداری اجتماعی از 2.42 در قبل از تقسیمات سیاسی به 2.94 در بعد از تقسیمات کشوری به‌طور معنا­داری افزایش یافته است (Sig≤ 0.05). همچنین میانگین پایداری اقتصادی از 1.98 به 2.34 تغییر یافته، اما این افزایش معنادار نیست (Sig≤0.33). نتایج نشان داد، ناپایداری­ها ناشی از نقش متغیرهای کلان­تری همچون تحریم­های اقتصادی و شرایط کلی حاکم بر کشور بعد از تقسیمات کشوری در کل کشور از­جمله در شهرستان فیروزه است. سیاست­های تمرکززدایی توانسته است زمینة پایداری تعداد زیادی از مؤلفه­های اجتماعی و اقتصادی روستاهای شهرستان فیروزه را فراهم آورد. پژوهش حاضر نیز گامی مؤثر در راستای تحقق پایداری اقتصادی و اجتماعی سکونتگاه­های روستایی بوده است.