شناسایی ابعاد و مؤلفه های بخش عرضۀ گردشگری خلاق (مورد مطالعه: شهرمشهد بهعنوان شهرجهانی گوهرسنگ ها)
نویسندگان
1 استادیار گروه جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استادیار گروه جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری، مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.77534.1172چکیده
شهر مشهد که یکی از مقاصد مهم زیارتی و گردشگری ایران به شمار میرود، بهدلیل وضعیت مناسب جغرافیایی و معدنی و همچنین سایر ظرفیتهای مربوطه بهعنوان شهرجهانی گوهرسنگها اعلام شده است. گوهرسنگها گذشته از درآمدزایی و اشتغالزایی شگرفی که با خود به همراه دارند، مزایای فراوانی در زمینه های مذهبی، زیبایی، درمانی و... دارند که پتانسیل بهره گیری از آنها را در صنعت گردشگری دوچندان میکند. گردشگری خلاق نسل جدیدی از گردشگری است که از دو سمت عرضه و تقاضا مدنظر قرار گرفته است. یکی از مزایای این نوع گردشگری، ایجاد اعتماد در گردشگران برای خرید صنایع دستی اصیل است که این اعتماد بهویژه در زمینة صنایع دستی همراه با گوهرسنگ در شهر مشهد ضرورت دارد. هدف عمده از نگارش مقالة پیشرو، شناسایی ابعاد و مؤلفههای گردشگری خلاق در حوزة گوهرسنگها در شهر مشهد با تمرکز بر بخش عرضه بود. به همین منظور، پس از مرور ادبیات و تحلیل محتوایی آن، مصاحبة نیمهساختاریافته با 24 نفر از خبرگان حوزة گردشگری و گوهرسنگها، تحلیل مضمون دادهها به کمک نرمافزارMAXQDA20 انجام شد و چهار بعد (زیرساختی، مدیریتی، بازاریابی و محصولات و خدمات گردشگری خلاق)، 13 مضمون اصلی و 57 مضمون فرعی استخراج شد. در بخش کمّی، 13 مضمون اصلی این پژوهش، برای اولویت بندی در اختیار خبرگان حوزۀ گردشگری و حوزۀ گوهرسنگها قرار داده شد. نتایج بهدستآمده با استفاده از روش تصمیم گیری سوارای فازی بهترتیب اهمیت وزندهی شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد، مهمترین مؤلفههای گردشگری خلاق در شهر مشهد در بخش عرضه، مباحث مدیریتی و قانونی و اقتصادی است و پس از آن بهترتیب، اهمیت فرهنگسازی و آموزش، استراتژی بازاریابی، فعالیتهای تبلیغی و ترویجی، ارتباطات و تعاملات، نوآوری و ایدهپردازی، برندسازی، خدمات شهری، هویت و اصالت و فناوری بهروز است.