بررسی پتانسیل فرونشست دشت ورامین با روش وزن‌دهی ساده و بهینه‌سازی وزن‌دهی عوامل موثر در فرونشست با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی

نویسندگان

1 سازمان نقشه برداری، تهران

2 گروه زمبن شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس

3 گروه زمبن شناسی مهندسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران،

4 استاد گروه زمین شناسی مهندسی دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

در پژوهش حاضر پتانسیل فرونشست زمین در دشت ورامین با به کارگیری روش‌های وزن‌دهی ساده و تحلیل سلسله مراتبی بررسی شده است. به این منظور هفت پارامتر موثر، جنس آبخوان، کاربری زمین، پمپاژ، تغذیه، ضخامت آبخوان، فاصله از گسل و افت سطح آب زیرزمینی مورد بررسی قرار گرفت و از تلفیق این پارامترها در محیط ArcGIS نقشه پتانسیل فرونشست دشت با شاخص بین 79 تا 179 به دست آمد. سپس، به منظور بهینه‌سازی و تطابق بیشتر، وزن هفت لایه مؤثر بر فرونشست با استفاده از روش AHP بهینه‌سازی شد و نقشه نهایی پتانسیل فرونشست (شاخص بین 4/85 تا 2/191) تهیه شد. میزان پتانسیل فرونشست دشت ورامین با تلفیق لایه‌ها در محیط ArcGIS طی سال (1400-1399) به دست آمد و برای صحت‌سنجی این روش از نقشه ماهواره‌ای InSAR استفاده شد. نتایج صحت‌سنجی به دست آمده از تحقیق حاضر نشان می‌دهد همبستگی روش AHP نسبت به روش وزن‌دهی ساده بالاتر است. همبستگی بین پتانسیل فرونشست و فرونشست حاصل از نقشه ماهواره‌ای برای روش‌های وزن‌دهی ساده و AHP به ترتیب برابر 53/0 و 65/0 است. بر اساس این روش، نواحی شمال‌غربی، جنوب و جنوب‌‌غربی دشت در معرض فرونشست بیشتری قرار دارند و باید برنامه‌های مدیریتی لازم برای کنترل فرونشست و مدیریت منابع آب زیرزمینی در این نواحی اعمال شود.