آیندهنگاری بازتوسعه اراضی قهوهای کارخانه قند آبکوه مشهد
نویسندگان
1 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد،ایران
doi
10.22067/jgrd.2022.45539.0چکیده
هدف اصلی این پژوهش برنامهریزی پایدار اراضی قهوهای کارخانه قند آبکوه مشهد و بررسی سناریوهای محتمل در بازتوسعه اراضی آن است. برای رسیدن به این هدف، شش گام اصلی سناریونویسی انجام شد. برای انجام این گامها مطالعات ترکیبی کمی و کیفی صورت گرفت. ابتدا برای تعیین آینده مورد انتظار، با 12 نفر از کارشناسان آشنا با محدوده مطالعهشده، مصاحبه نیمهساختار یافته انجام شد و چارچوب اولیه پرسشنامه طراحی شد در ادامه در قالب پرسشنامه (در دو بعد درجه تأثیر و عدم اطمینان) از 56 نفر از متخصصان، کارشناسان و اساتید نظرخواهی شد و بهوسیله آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی نظیر T تست، پیشران های بحرانی سناریو تعیین شد. سپس برای توسعه سناریوها، بررسی پیامدها و همچنین تعیین راهبردها از ابزار مصاحبه نیمهساختاریافته با شش نفر از کارشناسان، مدیران و مهندسین مشاور و متخصصان دانشگاهی استفاده شد. نتایج تحقیق نشان میدهد، سه سناریو برای بازتوسعه اراضی کارخانه قند آبکوه مشهد قابلتصور است: سناریوی طلایی، این سناریو دربردارنده دو پیشران اصلی، فراهمسازی منابع درآمدی جدید برای انتقال دائم کارخانه و ایجاد پروژههای جدید با رویکرد ترکیبی در اطراف کارخانه بنا به ظرفیتها و موقعیت آنهاست؛ سناریوی پایه، تداوم گرایشها در انطباق با شرایط حاکم با ادامه روند موجود است؛ سناریوی رکود: براساس این سناریو، تمایلات منفی ذینفعان میتواند موجب توقف در روند اجرای پروژه شود. این توقعات به افزایش هزینـههـا و تمامنشدن پروژه در زمان مقرر منجر خواهد شد. در پایان راهبردهایی ازجمله اولویتدادن به توسعه کاربریهای ویژه تجاری در محدوده طرح، حذف جذابیتهای محدوده برای توسعه سکونت (راهبرد رقابتی)، فراهمکردن بستر مناسب برای فعالیتهای اقتصادی و سرمایهگذاری در محدوده طرح و... برای رسیدن به سناریوی مطلوب ارائه شده است.