تبیین رابطۀ طایفه گرایی و مشارکت سیاسی (نمونه‌پژوهی: انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه انتخابیه مَمَسَنی)

نویسندگان

1 استاد جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22067/jgrd.2022.49954.0
چکیده

حوزه انتخابیه ممسنی ازجمله سکونتگاهی است که بافتی قومی و طایفه‌ای دارد. از رهگذر چنین فرهنگی، الگوی مشارکت سیاسی طایفه/زادگاه‌محور دارد. هدف پژوهش حاضر، تبیین رابطة طایفه‌گرایی و مشارکت سیاسی است. داده‌کاوی به صورت توصیفی-تحلیلی و گردآوری، کتابخانه‌ای و میدانی (مصاحبه و مشاهده) است. سه دور اول انتخابات مجلس شورای اسلامی که هنوز طایفه‌گرایی شکلِ خشونت‌بار و تعصب‌آلود‌ نگرفته بود، میزان مشارکت سیاسی (انتخاباتی) فرایند طبیعی خود را داشته است، اما از دورهای چهام و پنجم به بعد، شاهد مرزبندی‌های اجتماعی و جغرافیایی هستیم که ساکنان را از یکدیگر جدا کرد و مفاهیم «خود» و «دیگران» را تولید کرد و به همراه داشت. این مسئله به شکل‌گیری رفتار انتخاباتی هویت‌گرایانه و هماوردی خیابانی طایفه‌ای منجر شد و میزان مشارکت سیاسی را تحت‌الشعاع قرار داد و شعله‌های آن را فزون‌تر کرد؛ به‌طوری‌که برطبق داده‌ها، مشارکت، روندی صعودی فزاینده‌ای را طی می‌کند و حتی از جمعیت واجد شرایط بیشتر می‌شود.