تعیین خودکار نیروی ورق‌گیر غیریکنواخت در قالب‌های شکل‌دهی قطعات ورقی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه یزد

2 مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران.

doi
10.22067/jacsm.2022.73195.1066
چکیده

نیروی ورق‌گیر ازجمله پارامترهای مهم و تأثیرگذار در عملیات شکل‌دهی قطعات ورقی است. اندازه این نیرو در اطراف قطعه می‌تواند در رفع عیوب پارگی و چین‌خوردگی در نقاط مختلف قطعه بسیار مؤثر باشد. در قطعات متقارن‌محوری نیروی ورق‌گیر یکنواخت مناسب می‌تواند از بروز هر دو عیب مذکور جلوگیری کند ولی برای قطعات غیرمتقارن‌محوری رسیدن به نیروی ورق‌گیر یکنواخت مناسب معمولا دشوار است. در این حالت نیروی ورق‌گیر غیریکنواخت می‌تواند در بهبود کیفیت قطعات تولیدی تأثیر بسزایی داشته باشد. واضح است که شبیه‌سازی فرآیند شکل‌دهی در نرم‌افزارهای المان‌محدود و استفاده مؤثر از الگوریتم‌های بهینه‌سازی می‌تواند کمک شایانی به طراح در تعیین مقدار نیروی ورق‌گیر غیریکنواخت داشته باشد. در این پژوهش راه‌کاری جهت تعیین خودکار نیروی ورق‌گیر غیریکنواخت برای شکل‌دهی قطعات ورقی ارائه شده است. در این روش که به کمک نرم‌افزارهای کتیا، آباکوس و مدفرانتیر ایجاد شده است انجام شبیه‌سازی‌های مختلف و تغییر پارامترهای ورودی نیرو به صورت کاملا خودکار انجام می‌گیرد تا اینکه شرایط مناسب برای شکل‌دهی ورق مشخص شود. برای نمایش شیوه عملکرد این ساختار دو قطعه با هندسه‌های متنوع مورد بررسی قرار گرفت. در این دو هندسه رسیدن به قطعه بدون عیب پارگی و چین‌خوردگی با نیروی ورق‌گیر یکنواخت امکان‌پذیر نبود، ولی نتایج نشان داد با استفاده از روش بیان‌شده در این پژوهش می‌توان به صورت خودکار به چیدمان غیریکنواخت مناسبی از نیروهای ورق‌گیری دست یافت که قطعه‌ای بدون عیب پارگی و با پتانسیل کم چین‎خوردگی تولید می‌کند.