تأثیر تغییرات اقلیمی بر جریان ورودی به مخازن سدها در شرایط عدم قطعیت (مطالعه موردی: سدهای بوستان و گلستان در حوضه آبریز ﮔﺮﮔﺎﻧﺮود)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻋﻤﺮان آب و هیدرولیک، داﻧﺸﮕﺎه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 داﻧﺸﻴﺎر ﮔﺮوه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ عمران ، داﻧﺸﮕﺎه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار داﻧﺸﻜﺪة ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ عمران، داﻧﺸﮕﺎه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
امروزه با افزایش جمعیت و پیشرفت تکنولوژی، استفاده بیرویه از سوختهای فسیلی موجب افزایش انتشار گازهای گلخانهای در اتمسفر شده است. افزایش غلظت این گازها، افزایش متوسط دما و به دنبال آن تغییرات اقلیمی را در پی خواهد داشت. تغییرات اقلیم نیز میتواند بر میزان بارندگی و رواناب تأثیر بسزایی داشته باشد که با توجه به محدودیت منابع آبی در کشور تأثیر مستقیم بر سیاست گذاریهای مدیرت آبی کشور خواهد داشت. در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، اﺛﺮ ﭘﺪﻳﺪة ﺗﻐﻴﻴﺮ اﻗﻠﻴﻢ ﺑﺮ میزان آبدهی رودخانه ﮔﺮﮔﺎﻧﺮود در حوضه سدهای بوستان و گلستان در استان گلستان ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻼﻋـﺎت خروجی مدلهای گردش عمومی جو ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻘﺎدﻳﺮ دمای حداقل، دمای حداکثر، ساعت آفتابی و ﺑﺎرﻧﺪﮔﻲ، ﺑـﺮای دوره (1420-1393)، ﺗﺤـﺖ ﺳـﻨﺎرﻳﻮهای اﻧﺘـﺸﺎر با بهکارگیری یکی از مشهورترین مدلهای مولد دادههای تصادفی هواشناسی با رویکرد سریها (LARS-WG) رﻳﺰ ﻣﻘﻴﺎس ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ در ﻣﺠﻤﻮع ﻧﺸﺎندﻫﻨـﺪهی ﻛـﺎﻫﺶ ﺣـﺪود 20 تا 25 درﺻﺪی ﺑـﺎرش و اﻓﺰاﻳﺶ 1 تا 2 درﺟﻪ ای ﺣﺮارت ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ اﺳﺖ. ﺑﺮای ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن رواﻧﺎب در ﺣﻮﺿـههای این سدها از شبکه عصبی مصنوعی جهت مدلسازی رابطه بارش-رواناب اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ و ﻣﻘﺎدﻳﺮ رواﻧﺎب ﺑﺮای دورة آﻣﺎری 1420-1393 ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪ. ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﻧﺸﺎندﻫﻨﺪهی ﻛﺎﻫﺶ رواﻧﺎب در ﺣﺪود 18 درﺻﺪ در حوضه سد بوستان و 24 درصد در حوضه سد گلستان، در دورة ﻣﺮﺑﻮط میباشد. با توجه به اینکه این کاهش عدد قابل توجهی است حوضه نیازمند اجرای سیاستهای سازگاری و بهبود در مدیریت منابع آب است.