فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار پیرحاجات در فاصله 5 کیلومتری شمال‌خاور روستای پیرحاجات و120 کیلومتری شمال‌باختر طبس در رشته کوه‌های پیرحاجات واقع شده‌است. این کانسار در خرد قاره ایران‌مرکزی و  ایالت فلززایی طبس- پشت‌بادام در بخش ازبک‌کوه- عشق‌آباد قرار دارد. زمین‌شناسی منطقه شامل واحد سنگی کربناته (دولومیت و آهک دولومیتی) سازند شتری متعلق به تریاس‌میانی و واحد سنگی ماسه‌سنگ سازند شمشک متعلق به ژوراسیک‌زیرین می‌باشد. واحد ماسه‌سنگی با ترکیب لیت­آرنایت براساس نمودار K2O/Na2O در برابر SiO2/Al2O3 در موقعیت ساختاری حاشیه ‌غیرفعال قاره­ای قرار می‌گیرد. کانی‌سازی در این کانسار به شدت تحت تأثیر فرآیندهای تکتونیکی بوده و در این میان، گسل اصلی با نام FM، از نوع امتدادلغز باروند خاوری- باختری و شیب 80-70 درجه به سمت جنوب از همه مهم‌تر است. کانی‌سازی هیپوژن در دو مرحله صورت گرفته و شامل سرب‌طبیعی، گالن، پیریت،  تتراهدریت، کالکوپیریت و اسفالریت است و کانی‌سازی سوپرژن شامل اکسید سرب (پلاتنریت، ماسیکوت)، لیناریت، آنگلزیت، کوپریت، مالاکیت، آزوریت، کریزوکلا، کوولیت، تنوریت، گوتیت، سروزیت است.  کانی‌های باطله اغلب شامل باریت، سیلیس، کلسیت و دولومیت می‌باشد. فلز اصلی قابل استخراج در این کانسارسرب است که بصورت سرب طبیعی، پلاتنریت (سرب‌ ‌اکسیدی) و به مقدار کم‌تری سرب‌سولفیدی (گالن) می‌باشد که براساس نتایج تجزیه دستگاهی ICP-OES  (تعداد 13 نمونه)، فلز سرب دارای عیار متوسط 3% و  بیشترین عیار نقره در این کانسار ppm 27 عیار نسبتاً بالای فلز سرب و وجود نقره، دورنمای اقتصادی این کانسار را امیدبخش نشان می‌دهد. هم‌چنین فلز روی، دارای عیار میانگین ppm 372  است (تعداد 13 نمونه). فلز مس در بعضی نمونه‌ها نیز دارای عیاری بیشتر از 5% است. بر پایه مطالعات و تجزیه­های انجام شده، فاز کانی‌سازی غالب در این کانسار فاز اکسیدی می‌باشد که نکته حائز اهمیت در امر فرآوری است. از ویژگی­های بارز کانسار وجود منطقه‌بندی در کانی‌سازی (تشکیل کانی‌های مس‌دار در پایین‌ترین تراز، سپس کانی‌های سرب‌دار و در سطح کانی باریت) به‌صورت عمقی و جانبی است.