بررسی میزان آلودگی آبهای زیرزمینی به عناصر سنگین و پهنهبندی آن در منطقه گیلان مرکزی به کمک زمینآمار
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسیارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 استادیار گروه علوم خاک دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
4 استادیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت و گروه پژوهشی مهندسی آب و محیط زیست، پژوهشکده حوزه آبی دریای خزر، رشت، ایران
doi
چکیده
منابع آب زیرزمینی از جمله مهمترین منابع تأمین آب شرب و کشاورزی هستند. آلودگی منابع آبهای زیرزمینی توسط آلایندهها باعث کاهش کیفیت این منابع میگردد. عناصر سنگین از مهمترین آلایندههای زیستمحیطی هستند و در اثر فعالیتهای کشاورزی و صنعتی غلظت آنها در منابع آبی رو به افزایش است. هدف از این تحقیق بررسی تغییرات مکانی غلظت عناصر سنگین سرب، کادمیوم، روی و مس در چاههای محدودهی گیلان مرکزی و پهنهبندی آلودگی آبهای زیرزمینی در این منطقه است. نمونهبرداری از 50 حلقه چاه در گیلان مرکزی و در طول تابستان سال 1389 انجام گرفت. بررسی ساختار مکانی دادهها با نرمافزار GS+v5.1 انجام شد. ابتدا دقت روشهای کریجینگ و وزن دادن معکوس فاصله با 4 توان مختلف (5 و4 و3 و2=m) با استفاده از معیارهای MAEو MBE ارزیابی شدند. سپس نقشههای پهنهبندی نهایی ارائه گردید. برای رسم نقشهی نهایی پهنهبندی سرب روش کریجینگ و برای نقشههای مس، روی و کادمیوم روش وزن دادن معکوس فاصله به کار برده شد. نتایج نشان داد که غلظت کادمیوم و سرب در چاههای محدودهی گیلان مرکزی بالاتر از استانداردهای آب و غلظت روی و مس پایینتر از این استانداردها میباشند. همچنین نتایج نشان داد که مدلهای کروی و نمایی بهترین مدلها برای برازش نیمتغییرنما میباشند و این مدلها میتوانند آلودگی سایر مناطق محدودهی مورد بررسی را نیز پیشبینی کنند.