تعیین الگوی کشت بهینه با روش بیشینه- کمینه (MMAS) سیستم مورچه‌گان (مطالعه موردی: شبکه آبیاری و زهکشی سد گلستان)

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 ستادیار موسسه تحقیقات آب و خاک کرج، کرج، ایران

doi
چکیده

در سال­های اخیر تعیین الگوی کشت با هدف استفاده بهینه از منابع موجود در راستای افزایش درآمد کشاورز مورد توجه محققین و مسئولان کشور قرار گرفته است. با توجه به بحران آبی موجود، عوامل تولید به­ویژه آب که به عنوان محدودکننده­ترین عامل تولید به شمار می­رود باید به صورت اصولی و برنامه­ریزی دقیق مورد استفاده کارآمد قرار گیرد. در تحقیق حاضر با استفاده از مدل MMAS (سیستم مورچه بیشینه-کمینه) الگوی بهینه شبکه آبیاری و زهکشی سد گلستان با هدف ایجاد سود حداکثری برای کشاورزان تعیین شده است. نتایج استفاده از این مدل نشان می­دهد الگوی فعلی منطقه بهینه نبوده و با اجرای الگوی پیشنهادی  سود حاصل به ازای هر هکتار زمین کشت شده در کشت پاییزه و تابستانه افزایش می­یابد. هم­چنین نتایج این مدل نشان می­دهد در کشت پاییزه با توجه به نیازآبی تعیین شده برای محصولات مورد کشت میزان بارندگی موجود مقدار عمده نیاز گیاه را تعیین می­کند و با استفاده از الگوی پیشنهادی تا 75 درصد در مصرف آب صرفه­جویی خواهد شد که شامل 5/24 میلیون مترمکعب آب می­شود. در صورت ذخیره­سازی این حجم آب قابل توجه می­توان زمین­های بیش­تری را در کشت تابستانه به زیر کشت محصولات آبی برد.