سازگاری و هویت مکانی مهاجران: روابط و تعدیلگرها (مطالعۀ موردی: مهاجران ساکن شهر اصفهان)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22067/jgrd.2021.67210.0چکیده
مهاجرت با هر قصد و هدفی که انجام شود، یک فرایند است و مستلزم گذراندن مراحل خاصی است که سازگاری با محیط و جامعة مقصد، یکی از مهمترین این مراحل است. در فرایند سازگاری، الگوهای رفتاری مهاجران دستخوش تغییراتی میشود و جنبه های مهمی از هویت شخصی آنها تحت تأثیر قرار میگیرد. تبیین میزان و نحوة سازگاری مهاجران با شرایط محیط جدید میتواند در توضیح بسیاری از پدیدههای مرتبط با مهاجرت مؤثر واقع شود. نظر به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با مطالعۀ نمونهای متشکل از 385 نفر از مهاجرانی که از سایر سکونتگاههای شهری و روستایی سراسر ایران به قصد اقامت دائم وارد کلانشهر اصفهان شده اند و با تحلیل داده های گردآوری شده از طریق پرسشنامه، به بررسی اثر ابعاد مختلف سازگاری بر هویت مکانی پرداخته و اثر تعدیلگری برخی متغیرها را آزمون نموده است. تحلیل داده ها با استفاده از آزمونهای آماری مختلف و بهره گیری از نرم افزار SPSS و افزونة Process صورت گرفته است. نتایج آزمون تیتکنمونهای نشان داد مقدار میانگین متغیر هویت مکانی و ابعاد سهگانۀ سازگاری شامل سازگاری روانی، اجتماعی و محیطی بالاتر از حد متوسط میباشد (p-value < 0.001). یافته های حاصل از تحلیل رگرسیون نیز نشان داد سازگاری بر هویت مکانی اثر مثبت و معناداری دارد، به طوری که حدود 52 درصد از واریانس هویت مکانی، توسط واریانس سازگاری روانی، محیطی و اجتماعی تبیین میشود. بر اساس نتایج، متغیرهای تحصیلات و مدت اقامت در رابطۀ بین سازگاری محیطی و هویت مکانی مهاجران به عنوان تعدیلگر نقش ایفا میکنند. این در حالی است که نقش تعدیلگری متغیرهای جنس، سن و مبدأ استانی مهاجرت در رابطۀ میان ابعاد مختلف سازگاری و هویت مکانی مهاجران تأیید نشد.