ارزیابی بهرهوری آب در شبکه آبیاری و زهکشی کشت و صنعت نیشکر میرزا کوچک خان با استفاده از سنجش از دور
نویسندگان
1 دانشیار گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد گروه آبیاری و زهکشی دانشکده مهندسی آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 دانشیار بخش تحقیقات مهندسی آبیاری تحت فشار، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج، کرج، ایران
doi
چکیده
در تحقیق حاضر مدیریت آبیاری و بهرهوری از آب در شبکه آبیاری و زهکشی کشت و صنعت نیشکر میرزاکوچک خان توسط شاخصهای گیاهی با استفاده از نقشههای پوشش گیاهی و رطوبتی سطح خاک حاصل از الگوریتم سبال و تصاویر ماهواره TERRA سنجنده MODIS ، مورد ارزیابی قرار گرفت. در ابتدا با پیش پردازش اطلاعات حاصل از تصاویر ماهوارهای در طول دوره رشد برای 2 سال متوالی 1384 و 1385 ضریب بازتاب پوشش سطح زمین، ضریب تابش سطح زمین و شاخصهای گیاهی NDVI، SAVI، GVI وBGR تعیین و سطح زیرکشت و تراکم کشت محاسبه شد. با بهرهگیری از الگوریتم سبال، اجزای بیلان انرژی درسطح زمین تعیین و تبخیر و تعرق واقعی اراضی تحت کشت محاسبه گردید و بهعنوان آب مصرفی برای بررسی عرضه نسبی آب آبیاری مورد استفاده قرار گرفت. عملکرد بیولوژیکی گیاه نیشکر به کمک متوسط تشعشع روزانه خورشیدی و تشعشع جذب شده مؤثر در فتوسنتز گیاه در غالب شاخص BGR تعیین و بهعنوان نمادی از تولید محصول منظور و سودمندی آب از نسبت عملکرد زیستی به میزان تبخیر-تعرق واقعی برآورد شد. روند تغییرات فصلی برای عملکرد زیستی، شاخصهای گیاهی و تبخیر-تعرق واقعی گیاه حاصل شد. بررسی میزان عرضه و تقاضای آب بیانگر آن است که کمبود آبی در این شبکه وجود ندارد و بخشی از آب اضافی وارد شده به شبکه صرف آبشویی نمک در پروفیل خاک میشود. متوسط سودمندی آب برای عملکرد زیستی در این شبکه برای سالهای 1384 و 1385 بهترتیب 21/5 و 16/6 کیلوگرم بر متر مکعب بود. همچنین عرضه نسبی آب برای سال های 1384 و 1385 بهترتیب 67/1 و 73/1 میباشد. نتایج حاصل دلالت بر آن دارد که روش پیشنهادی برای ارزیابی بهرهوری آب در سطوح گسترده مانند شبکههای آبیاری و زهکشی مناسب و کاربردی میباشد.