فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 با توجه به اهمیت روزافزون سلامت بشر و دسترسی عادلانه و متناسب آن­ها به شاخص­های بهداشتی و درمانی، سنجش رقا­بت ­پذیری بهداشتی و درمانی در سطح ملی می­تواند در شناسایی سطوح برخورداری استان­ها به ­ویژه در شرایط اپیدمی­ها و بحران­های بهداشتی، در تخصیص سریع‌ کمبودها به استان‌ها و برنامه ­ریزی برای توسعة آتی آن­ها بسیار مؤثر باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و  هدف­گذاری کاربردی، 31  استان کشور را از لحاظ شاخص‌های رقابت­ پذیری بهداشتی و درمانی مورد بررسی قرار می­دهد. 36 شاخص در قالب 2 مؤلفة اصلی(نیروی انسانی و زیرساخت‌ها) با استفاده از داده­های مرکز آمار ایران در سال 1397 گردآوری گردیده است. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از مدل­های آنتروپی شانون تعمیم ­یافته، تحلیل ماباک (MABAC) و روش خودهمبستگی فضایی موران جهانی (Moran's I)، رگرسیون وزن جغرافیایی در محیط نرم­افزار­ Arc GIS 10.3 استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می­دهد ازنظر رقابت­ پذیری بهداشتی- درمانی، استان تهران با توجه به مرکزیت کشور و برخورداری از امکانات و زیرساخت‌های کلان با میزان امتیاز ماباک (621/0) و اختلاف فاحش با سایر استان‌ها در جایگاه اول و خراسان رضوی و فارس با امتیاز (346/0) و (281/0) در جایگاه­های دوم و سوم قرار گرفتند. همچنین شاخص موران در نیروی انسانی و شاخص نهادی کمتر از یک است که نشان­ از الگوی غالب توزیع شاخص‌ها به‌صورت تصادفی است. در تحلیل تأثیر جمعیت بر کل شاخص­های بهداشتی و درمانی با استفاده از رگرسیون وزن جغرافیایی نیز می­توان دریافت که استان­های فارس، خراسان رضوی، مازندران و خوزستان بیشترین تأثیرپذیری را از جمعیت داشته­ اند.