ارزیابی توابع کاهش جذب آب در شرایط تنش همزمان شوری و خشکی در گیاه چمن
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشیار،گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 دانشیار،گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
چکیده
قسمت چشمگیری از ایران را مناطق خشک و نیمهخشک دربرگرفته و این مناطق معمولاً با خشکی و شوری مواجه هستند. از سوی دیگر بهرهوری آب در این مناطق نیز معمولاً پایین میباشد. مدلهای ریاضی که رابطه ی متغیرهای مزرعهای (مانند رطوبت خاک در دسترس) را با مقدارتعرق گیاه شبیهسازی میکنند، یکی از ابزارهای مفید مدیریتی میباشند. در زمینه چگونگی پاسخ گیاهان به تنش همزمان شوری و خشکی و سهم هریک از آنها در کاهش جذب آب، مدلهای ریاضی متعددی وجود دارد. در این مطالعه شش تابع کاهش جذب آب ماکروسکوپی(Van Genuchten, 1987)(جمعپذیر و ضرب پذیر)، (Dirksen and Augustijn, 1993)،(Van Dam et al, 1997)، (Homaee,1999)و (Skaggs et al, 2006) با استفاده از دادههای گلخانهای چمن چچم(Lolium prenne)مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار سطح شوری (5/0، 5/5، 5/7 و 10 دسی زیمنس بر متر) و سه سطح خشکی(100، 75 و 50 درصد ظرفیت زراعی) و سه تکرار به انجام رسید. نتایج نشان داد در شوریهای کم، واکنش چچم به تنش همزمان شوری و خشکی جمع پذیر است؛ در حالیکه در شوریهای بالاتر از 5/5دسی زیمنس بر متر، مدلهای ضرب پذیر برازش بهتری دارند. از میان مدلهای ضرب پذیر، مدلهای Skaggs et al، Homaee و Van Genuchten برازش بهتری نشان دادند.