تحلیلی بر اقدامات مرزی و ارائه الگوی مناسب برای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر(مورد مطالعه: استان سیستان و بلوچستان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

2 گروه جغرافیای سیاسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

3 گروه جغرافیا، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

4 گروه جغرافیا، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

doi
10.22067/jgrd.2021.68595.1013
چکیده

مسائل و چالش­های جهانی و منطقه­ای برای کشورها، همواره در حال رشد هستند. یکی از این چالش­ها، معضل تولید و قاچاق مواد مخدر می­باشد. مسئلة قاچاق مواد مخدر به‌عنوان یک معضل بزرگ اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و امنیتی، ضرورت‌های مقابلة هرچه بهتر و بیشتر با آن را دوچندان می­کند. مرزها به‌ طور مکرر مسبب تنش‌هایی بین دولت‌ها بوده و قویاً کنش متقابل میان مردمانی که در مناطق مجاور هم به سر می‌برند را تحت تأثیر قرار داده‌اند. مرز از مهم‌ترین عناصر مرتبط با امنیت داخلی به شمار می‌آید، موضوعی که در کشورهای همسایه، یعنی افغانستان و پاکستان با بی­ثباتی نسبی همراه بوده و این امر موجب بروز تهدیدات امنیتی و بروز رخدادهای ضدامنیتی متعدد در داخل کشور شده است. بنابراین، انسداد مرزهای شرقی کشور با توجه به موضوعات مختلف امنیتی از اولویت‌های خاصی برخوردار است. ازآنجایی‌که مرزها و به­خصوص مرزهای زمینی معبر اصلی ورود غیرقانونی مواد مخدر می­باشند، اقدامات مرزی نقش پررنگی را در عرصة جلوگیری از قاچاق ایفا می­کنند. این پژوهش که با هدف بررسی الگوی مناسب مرزی برای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر از مرزهای استان سیستان و بلوچستان انجام گرفته است، به روش کیفی انجام شده و بر اساس ماهیت، توصیفی- تحلیلی است و بر اساس هدف، به دلیل استفاده از نتایج آن در برنامه­ ریزی­های مورد نیاز سیاسی، فضایی، اقتصادی و اجتماعی و مطالعات استان‌های مرزی، کاربردی است. جامعة آماری این پژوهش شامل تعدادی از متخصصان حوزة امنیت مرزی اعم از مرزبانان نظامی و انتظامی، نیروهای شاغل در ستاد مبارزه با مواد مخدر، فرمانداری­ها و استادان و صاحب­نظران علوم جغرافیایی است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که براساس یافته ­های این مقاله، الگوی مدیریتی گشت­زنی و بازرسی که باید دولت­های ایران، پاکستان و افغانستان با همکاری و همیاری یکدیگر آن را اجرا کنند، الگوی مناسبی برای حفاظت از مرزهای شرقی کشور است.