تحلیل سناریوهای مؤثر بر تحقق‌پذیری مؤلفه‌های شهر شاد(مطالعۀموردی: شهر ارومیه)

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه،ایران

2 دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور، یزد، ایران

4 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22067/jgrd.2021.50954.0
چکیده

 هدف پژوهش حاضر آینده­ نگاری شاخص­های شهرشاد در شهر ارومیه است تا با مشخص­سازی وضعیت­های محتمل­ پیش­روی شهر در قالب سناریو، آیندة شهر درک شود و متناسب با آن برنامه و سیاست­هایی در  جهت تحقق شهر شاد اجرا شوند. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی بوده است و جهت تبیین شهر شاد ارومیه از 29 شاخص استفاده ‌شده است که جهت سنجش نوع رابطه­ بین شاخص­ها و استخراج عوامل کلیدی از Mentalmodel ، برای سطح­ بندی مناطق از مدل کوپراس، برای وزن­دهی از مدل فولر و برای نمایش بصری از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS استفاده ‌شده است. یافته ­های تحقیق نشان داده است که در بین 29 شاخص مورد بررسی، 8 شاخص (فضای سبز، طراحی فضای دلپذیر، استفادة منطقی از فضاهای شهری، حس آزادی، امنیت، پاکیزگی محیط، عناصر هویت­بخش، فضاهای خاطره­انگیز) به‌عنوان عوامل کلیدی در تحقق شهر شاد ارومیه مشخص ‌شده‌اند. چگونگی توزیع این عوامل در سطح مناطق شهر ارومیه بیانگر بهترین وضعیت برای منطقة 1 با امتیاز 0.30 درصد و بدترین آن برای منطقة 2  با امتیاز 0.22 درصد بوده است. همچنین، یافته­ های حاصل از سناریو ویزارد بیانگر 4 سناریو قوی، 571 سناریو ضعیف و 19 سناریو محتمل در راستای شهر شاد ارومیه بوده است. نتایج تحقیق نشان داده است که سناریوهای محتمل از مجموع 152 حالت ممکن دارای ضریب 38 درصد برای وضعیت مطلوب، 35 درصد برای وضعیت ایستا و 25 درصد برای وضعیت بحرانی بوده است که احتمال تحقق وضعیت مطلوب (با ویژگی­های سرانة فضای سبز در شهر افزایش ‌یافته است و در کنار آن حس مسئولیت­ پذیری شهروندان تقویت ‌شده تا سطح پاکیزگی محیط‌زیست شهر بهبود یابد. همچنین، به مسئلة امنیت و آسایش شهروندان در شهر بیشتر توجه شده است تا شهروندان آزادی بیشتری در فضای شهر احساس کنند و آرامش روحی - روانی مطلوب خود را به دست آوردند و شهر به فضایی خاطره­ انگیز برای شهروندان تبدیل شود و احساس تعلق به مکانی در شهروندان تقویت گردد) بیش از دیگر وضعیت­های محتمل بوده است که خود نشانگر تحقق شاخص­های شهر شاد برای ارومیه در آینده، به‌ شرط اجرایی شدن پیشنهادهای ارائه‌شده در تحقیق حاضر است.