بررسی مقایسه‌ای مرگ در شعر نیما یوشیج و استیوی اسمیت:«‌آی آدم‌ها» و «دست تکان نمی‌داد، داشت غرق می‌شد»

نویسندگان

1 دانشگاه شیراز

2 دانشگاه علوم پزشکی شیراز (دانشکده پیراپزشکی)

doi
10.22099/jba.2012.230
چکیده

  هم‌ذات ‌بودگی دو هنرمند و اشتراک روحی و احساسی آن‌ها، گاه موجب پدیدار شدن آثاری می‌گردد که به رغم فاصله‌ی انکارناپذیر شرایط و موقعیت‌های مکانی و زیستی، از همانندی‌های شگفتی برخوردار است. از جمله‌ی این آثار، دو شعر «‌آی آدم‌ها» از نیما یوشیج و «دست تکان نمی‌داد، داشت غرق می‌شد» از استیوی اسمیت، شاعر انگلیسی است که شاعران هر دو شعر با بهره‌مندی از بن‌مایه‌ی مرگ در تصویر سمبولیک انسانی که در پیش چشم دیگران در حال غرق‌شدن است، بیانیه‌ای‌ مستند علیه ساحل‌نشینان بی‌اعتنا به دیگران، ارائه داده‌اند. توجه اصلی مقاله‌ی حاضر، بررسی و تحلیل این دو شعر به منظور کشف و توضیح مشابهت و تفاوت‌های شیوه‌ی ارائه‌ی نماد مرگ در این دو شعر است. بهره‌مندی از ساخت روایی در شعر و استفاده از بستر تراژیک، از مهم‌ترین شباهت‌های دو شعر است. حال آن‌که در شیوه‌ی ساخت و پرداخت روایی، شعر «دست تکان نمی‌داد، داشت غرق می‌شد» بیش‌تر روایت محور است و در شعر«‌آی آدم‌ها»، رویکرد راوی محوری غلبه دارد. هم‌چنین نگاه بیش و کم فلسفی استیوی اسمیت به مقوله‌ی مرگ، با رویکرد نیمایوشیج که رنگ سیاسی و اجتماعی بر آن غلبه دارد، از دیگر تفاوت‌های دو شعر است. واژه‌های کلیدی:‌ ادبیات تطبیقی، نیما یوشیج، استیوی اسمیت، بن‌مایه‌ی مرگ، شعر معاصر فارسی، شعر معاصر انگلیسی.