بررسی تأثیر فضای سرمایه گذاری بر درآمد گردشگری در کشورهای منتخب خاورمیانه
نویسندگان
1 پژوهشگر گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران
3 پژوهشگر گروه اقتصاد گردشگری، پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد، ایران
doi
10.22067/jgrd.2021.49666.0چکیده
در دهههای اخیر، گردشگری به یکی از سریعترین و رو به رشدترین بخشهای صنعتی دنیا تبدیل گردیده است. برای رسیدن به درآمد بالای گردشگری، کشورها نیازمند داشتن فضای مناسب سرمایهگذاری میباشند. این فضا تحت تأثیر مجموعهای از عوامل مرتبط با قانونگذاری، نظارتی، سازمانی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و دیگر عوامل تعیین کننده شرایط فعالیت سرمایه گذاری در یک کشور، منطقه یا شهر مشخص میگردد. در این مطالعه به بررسی تأثیر فضای سرمایه گذاری بر درآمد گردشگری در کشورهای منتخب خاورمیانه پرداخته میشود. شاخصهای متعددی بر فضای سرمایهگذاری تأثیرگذارند که در این تحقیق شاخصهای کنترل فساد، حاکمیت قانون، کیفیت مقررات، کارایی دولت، حق اظهار نظر و پاسخگویی، ثبات سیاسی و شاخص کلی فضای کسب و کار در نظر گرفته شده است. همچنین سهم درآمدهای گردشگری از GDP به عنوان شاخصی از درآمد گردشگری در نظر گرفته شده است. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از روش پنل دیتا در بازۀ زمانی 2016-2006 برای 13 کشور منتخب منطقۀ خاورمیانه انجام شده است. نتایج نشان داد که کیفیت مقررات و اثربخشی دولت تأثیر مثبت و معنیدار و کنترل فساد، شاخص فضای کسب و کار تأثیر منفی و معنیدار بر سهم درآمدهای گردشگری از GDP در کشورهای منتخب خاورمیانه دارد. با توجه به نتایج به دست آمده میتوان این طور بیان کرد که بهبود فضای سرمایه گذاری یکی از عوامل مهمی است که باید در زمینۀ گردشگری به آن توجه کرد. به عبارت دیگر، در صورت فراهم بودن فضای مناسب سرمایهگذاری در یک کشور، بخش گردشگری و زیربخشهای مرتبط با آن همچون حمل و نقل، هتلداری بهبود خواهد یافت که نتیجه آن افزایش سهم درآمدهای گردشگری از GDP میباشد. در صورت فراهم بودن شاخصهای حکمرانی خوب (ثبات سیاسی، کیفیت مقررات، کنترل فساد، حق اظهار نظر و پاسخگویی، اثربخشی دولت و حاکمیت قانون)، فضای سرمایه گذاری و به تبع آن درآمدهای گردشگری بهبود می یابد.