تغییرات زمانی و مکانی آب توزیع شده در کانال‌های شبکه سد درودزن

نویسندگان

1 استاد بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار بخش مهندسی آب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 استاد بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

5 دانشیار بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
چکیده

یکی از اساسی­ترین راهکارها برای ارتقای بهره­وری آب کشاورزی، توزیع مناسب آب در شبکه کانال­های آبیاری می­باشد. در این تحقیق، توزیع آب در شبکه آبیاری و زهکشی درودزن برای 14 سال آماری(1375 تا 1389 ) بررسی شد. این شبکه در شمال غرب استان فارس واقع است که از سد مخزنی درودزن تغذیه می­شود. با داشتن مقادیر حجم آب ورودی به کانال اصلی و کانال­های زیرمجموعه آن، توزیع آب در شبکه درودزن بین کانال­های هامون، اردیبهشت، سمت چپ و ابرج مورد بررسی قرار گرفت. از بررسی ماهانه توزیع آب در سال­های مورد مطالعه دیده شد که در ماه­های فروردین و اردیبهشت، آب وارد شده به کانال­ها زیاد، در آبان کم و در بهمن وجود نداشته است. شاخص حجم سالانه آب تخصیص یافته بر واحد سطح بر اساس آب تحویلی تعریف شد، که به­منظور توزیع عادلانه آب باید میزان این شاخص در کانال­ها برابر باشد در حالی­که با محاسبه آن مشخص شد که مقدار به­دست آمده  برای کانال هامون نسبت به سایر کانال­ها کم­تر است.کم­ترین مقدار میانگین سالانه این شاخص برای کانال هامون( l.s-1.ha-119/0) و بیش­ترین مقدار برای کانال ابرج( l.s-1.ha-137/0) به­دست آمد. نتایج نشان داد که کانال هامون نسبت به سایر کانال­ها آب کم­تری در واحد سطح گرفته و این مقدار در کانال ابرج با کم­ترین سطح زیر کشت در غالب سال­ها بیش­تر از سایر کانال­ها بوده است. پیشنهاد شد، آب مورد نیاز کشاورزان با توجه به سطح قابل کشت منطقه و بر اساس کل حجم آب تحویلی در هر سال، با رعایت عدالت، بین کشاورزان تحویل حجمی گردد تا آنان از توزیع آب مناسب­تری برخوردار گردند.