تغییرات زمانی و مکانی آب توزیع شده در کانالهای شبکه سد درودزن
نویسندگان
1 استاد بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار بخش مهندسی آب، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 استاد بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
5 دانشیار بخش مهندسی آب دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
چکیده
یکی از اساسیترین راهکارها برای ارتقای بهرهوری آب کشاورزی، توزیع مناسب آب در شبکه کانالهای آبیاری میباشد. در این تحقیق، توزیع آب در شبکه آبیاری و زهکشی درودزن برای 14 سال آماری(1375 تا 1389 ) بررسی شد. این شبکه در شمال غرب استان فارس واقع است که از سد مخزنی درودزن تغذیه میشود. با داشتن مقادیر حجم آب ورودی به کانال اصلی و کانالهای زیرمجموعه آن، توزیع آب در شبکه درودزن بین کانالهای هامون، اردیبهشت، سمت چپ و ابرج مورد بررسی قرار گرفت. از بررسی ماهانه توزیع آب در سالهای مورد مطالعه دیده شد که در ماههای فروردین و اردیبهشت، آب وارد شده به کانالها زیاد، در آبان کم و در بهمن وجود نداشته است. شاخص حجم سالانه آب تخصیص یافته بر واحد سطح بر اساس آب تحویلی تعریف شد، که بهمنظور توزیع عادلانه آب باید میزان این شاخص در کانالها برابر باشد در حالیکه با محاسبه آن مشخص شد که مقدار بهدست آمده برای کانال هامون نسبت به سایر کانالها کمتر است.کمترین مقدار میانگین سالانه این شاخص برای کانال هامون( l.s-1.ha-119/0) و بیشترین مقدار برای کانال ابرج( l.s-1.ha-137/0) بهدست آمد. نتایج نشان داد که کانال هامون نسبت به سایر کانالها آب کمتری در واحد سطح گرفته و این مقدار در کانال ابرج با کمترین سطح زیر کشت در غالب سالها بیشتر از سایر کانالها بوده است. پیشنهاد شد، آب مورد نیاز کشاورزان با توجه به سطح قابل کشت منطقه و بر اساس کل حجم آب تحویلی در هر سال، با رعایت عدالت، بین کشاورزان تحویل حجمی گردد تا آنان از توزیع آب مناسبتری برخوردار گردند.