فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

يکي از واژگان چالش‌آفرين و به‌نسبت پرکاربرد در قرآن کريم واژة فتنه و مشتقات آن است که مفسران معاني مختلفي از قبيل کفر و شرک، آزمايش، عذاب، ضلالت و... براي آن بيان کرده‌اند. در اين ميان واژة فتنه در هفت آيه به معناي کفر و شرک و ارتداد تفسير شده‌است. در اين مقاله با روش کتابخانه‌اي به گردآوري اطلاعات پرداخته شده‌است و با شيوه تحليلي ـ توصيفي استدلال‌هاي مفسران در تبيين وجوه معنايي مذکور تجزيه‌وتحليل و بررسي شده‌است. سپس با ارائة ديدگاهي جامع در اين زمينه، اين نتيجه به دست آمده که واژة فتنه در برخي از اين آيات هفتگانه (191 بقره و 91 نساء) بر معناي شرک و کفر قابل تطبيق است و در برخي ديگر (193 بقره و 39 انفال و 217 بقره) معناي شرک، بر ديگر وجوه ارجحيت دارد. همچنين در آية 23 سورة انعام، فتنه بر سه معناي احتمالي (پاسخ، معذرت، شرک و کفر) دلالت مي‌کند، و در آيه 14 سورة احزاب، فتنه در معناي ارتداد به کار رفته‌است.