فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی و تحلیل درک معنایی جوامع محلی از پیامدهای تخصیص آب سدها به سکونتگاه­ های روستایی در استان کردستان هدف اصلی پژوهش حاضر است که به صورت مطالعۀ موردی، در دو روستای لگزی (برخوردار از آب سد شهید کاظمی) و گل‌تپه (محروم از آب سد) واقع در شهرستان سقز، انجام گرفته است. برای جمع ­آوری اطلاعات میدانی تکیۀ اصلی محققان بر مصاحبه­ های فردی و گروهی بوده است و برای تجزیه و تحلیل داده ­ها از روش تحلیل تماتیک استفاده شده است. به این صورت که در روستای لگزی 6 مصاحبۀ عمیق فردی و سه نشست گروهی و در روستای گل­تپه 7 مصاحبۀ عمیق فردی و سه نشست گروهی انجام گرفته است. لازم به ذکر است، روش نمونه­ گیری تمامی مصاحبه­ ها، به صورت هدفمند بوده و مبنای اتمام مصاحبه ­ها، اشباع نظری بوده است. نتایج نشان داد تخصیص آب سد به ساکنان روستای لگزی تداعی‌کنندۀ مضامین فراگیرِ مثبتی مانند «پایداری اقتصاد محلی»، «پایداری اجتماع محلی»، «شکوفایی انگیزه موفقیت» و «افزایش سازگاری با محیط» بوده است که در نهایت مضمون کلان توسعۀ پایدار روستایی را شکل داده است. برعکس، ادراک ساکنان روستای گل‌تپه از عدم تخصیص آب سد به آن­ها با مضامین منفی و بعضاً ایجاد تحول کارکردی در روستا مانند «احساس محرومیت نسبی»، «شکنندگی اقتصاد محلی»، «ناپایداری اجتماع محلی» و «خدماتی شدن مشاغل روستا»، همراه بوده که منجر به شکل­ گیری مضمون کلان ناپایداری روستایی شده است. نتایج حاصل‌شده نشان می­ دهد اتخاذ و اجرای سیاست­ های دوگانه تخصیص/ عدم تخصیص آب سدها به جوامع روستایی، می­ تواند با تداعی مفاهیم کلان پایداری/ ناپایداری توسعۀ روستایی، در تحولات کارکردی-ساختاری روستاها اثرگذار باشد. بنابراین به نظر می­ رسد تجدید نظر در سیاست­ های تخصیص منابع آبی در کشور یک ضرورت غیرقابل انکار است.