تحلیل عوامل مؤثر در باززنده سازی بافت تاریخی با رویکرد توسعۀ پایدار گردشگری ( مورد پژوهشی: شهر گرگان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه شهرسازی دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22067/geography.v18i1.71423چکیده
اهداف: باززنده سازی به سرزندگی و بهبود اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و کالبدی بافتهای فرسوده و تاریخی شهرها کمک شایانتوجهی مینماید. در این میان گردشگری نقش بارزی در باززندهسازی بافتهای تاریخی ایفا میکند. برهمین اساس هدف مقالة حاضر تحلیل عوامل تأثیرگذار در باززندهسازی بافت تاریخی شهر گرگان با رویکرد توسعة پایدار گردشگری است.روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی، روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از مدل معادلات ساختاری است. حجم نمونة پژوهش شامل 400 نفر از ساکنان است که پرسشنامه به صورت تصادفی بین آنها توزیع شده است. این مدل از معیارهای زیادی برای سنجش روایی، پایایی و برازش دادهها استفاده میکند؛ چنان چه از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی سازهها، روایی همگرا و واگرا، ضرایب معناداری z، معیار R2، معیار Q2 و GoF استفاده کرده است.یافتهها/ نتایج: مقدار ضرایب بارهای عاملی(55/0)، ضرایب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (بیشتر از 7/0)، روایی همگرا (AVE) و روایی واگرا (5/0 )، مقدار آماره t (بیش از 96/1)، مقادیر R2 (بالای 699/0)، مقدار Q2(بیشتر از 35/0) و مقدار GoF (59/0) نشان دهندة برازش قوی مدل پژوهش است. رابطة مستقیمی بین متغییرهای هفت گانة پژوهش مشتمل بر «منابع مالی، عوامل قانونی، مشارکت ساکنان، عوامل فرهنگی، برنامة کوتاهمدت و موضعی، برنامة جامع و بلندمدت و مدیریت شهری» و باززندهسازی بافت تاریخی شهر گرگان با رویکرد توسعة پایدار گردشگری وجود دارد؛ چرا که این امر با سطح اطمینان 95% و مقدار آماره t (بیش از 96/1) اثبات شده است.نتایج: حاصله به ارائة رهیافت برون رفت از مشکلات و احیای بافت تاریخی شهر گرگان، توجه به راهبردها و سیاستهای تعاملی بین بازآفرینی و توسعة گردشگری پایدار منتهی شده است و در باززندهسازی بافت تاریخی شهر گرگان باید به عوامل تأثیرگذار نظیر برنامهریزی مشارکت-مبنا، بازآفرینی مردممحور و ترویج گردشگری توجه جدی شود. ایجاد و پیشنهاد راهکارهای اجرایی در خصوص ساخت پیاده راه گردشگری و ایجاد شهرداری ویژة بافت فرسوده از اهم راهکارهای این پژوهش است.