ارزیابی تاب آوری انسانی در بافت های ناکارآمد شهری (مورد مطالعه: بافت ناکارآمد شهر سنندج )
نویسندگان
1 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22067/geography.v18i1.80210چکیده
اهداف: هدف این پژوهش، سنجش میزان تابآوری سکونتگاههای ناکارآمد شهر سنندج در ابعاد انسانی (اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی و نهادی- مدیریتی) است.روش: روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و نوع مقاله پژوهشی- مطالعه موردی است و از نظر شیوۀ دریافت اطلاعات، در حوزۀ مطالعات کتابخانهای- میدانی قرار دارد. برای استخراج شاخصها از مطالعات کتابخانهای داخلی و خارجی استفاده شد و شاخصهای ابعاد مختلف جهت تعیین میزان اهمیت در اختیار 30 نفر از کارشناسان در رشتههای مختلف قرار گرفت. برای سنجش میزان تابآوری در سطح محدوده، دادههای پرسشنامة خانوار در نرم افزار SPSS وارد و با استفاده از آزمون تی تک نمونهای میزان تابآوری استخراج شد. جهت تحلیل عوامل تابآوری انسانی از مدل معادلات ساختاری در نرمافزار لیزرل استفاده شده است. به منظور تبیین میزان اختلاف میانگین تابآوری در گونههای بافت ناکارآمد از آزمون تحلیل واریانس استفاده شد و در نهایت، گونههای بافت با استفاده از آزمون دانکن طبقهبندی شدند.یافتهها/ نتایج: یافتهها حاکی از آن است که میزان تابآوری در محدودة 16/3 بوده، با توجه به اینکه از میانگین 50/3 کمتر است، میتوان گفت محدودۀ بافت ناکارآمد، تابآور نیست. از لحاظ ابعاد مورد بررسی، بعد اجتماعی- فرهنگی با 64/3 از متوسط 50/3 بالاتر بوده و نسبتاً تابآور میباشد. کمترین میزان تابآوری با 75/2 مربوط به بعد اقتصادی و پس از آن بعد مدیریتی با 09/3 بوده است. همچنین بین گونههای مختلف بافت ناکارآمد از لحاظ تابآوری انسانی اختلاف معناداری وجود دارد. به لحاظ مجموعه شاخصهای انسانی، بافت با پیشینة روستایی و سکونتگاههای غیررسمی در گروه اول و بافت ناکارآمد میانی و بافت تاریخی در گروه دوم طبقهبندی میشوند.نتیجهگیری: نتایج به دست آمده نشان میدهد تابآوری بافت ناکارآمد سنندج در شرایط نامناسبی قرار دارد. با توجه به پایین بودن سطح تابآوری ابعاد اقتصادی و مدیریتی و اهمیت آنها در تابآوری محدوده، باید تلاش لازم در زمینة ارتقاء این شاخصها لحاظ شود. سکونتگاههای غیررسمی و بافتهای با پیشینة روستایی وضعیت نامناسبتری نسبت به سایر محدودههای بافت ناکارآمد دارند.