تأثیر تنش آبی با استفاده از آبیاری بارانی به روش تکشاخهای بر عملکرد سویا
نویسندگان
1 استادیار، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات پنبه استان گلستان، گرگان، ایران
2 استادیار، عضو هیات علمی مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، ایران
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
4 کارشناسی ارشد، عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران
5 استادیارگروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
doi
چکیده
آب از جمله نهادههای تولید است که در مهندسی کشاورزی از اهمیت والایی برخوردار است. محدودیت آب، عمدهترین عامل منفی و بازدارنده در زراعت آبی محسوب میشود و بهدلیل وجود این محدودیت از جنبههای کیفی و کمی، تحقیقات کمآبیاری جهت بهینهسازی مصرف آب و تعیین شاخصهای آستانهای عمق[A1] ، جایگاه ویژهای مییابد و در این ارتباط شناخت رابطه آب- عملکرد ضروری خواهد بود. در این تحقیق اثر تنش آبی بر عملکرد و اجزاء عملکرد سویا در شش سطح آبیاری(Is1 تا Is6) برای رقم سپیده در شش تکرار با استفاده از آبیاری بارانی تک شاخهای مورد ارزیابی قرار گرفت. تابع تولید عملکرد دانه بهصورت(y=-0.1301x2+92.365x-6203.6, R²=0.9446) بهدست آمد. تحت شرایط آبیاری کامل، سویا(رقم کتول) به 9/354 میلیمتر آب برای تولید حداکثر 10190 کیلوگرم بر هکتار نیاز دارد. حداقل و حداکثر میانگین کارایی مصرف آب برای تولید دانه بهترتیب در سطوح آبیاریIs1 و Is4 بهترتیب برابر 0/16 و 3/35 کیلوگرم در هکتار در هر میلیمتربهدست آمد. با افزایش مقدار آب مصرفی، میانگین عملکرد دانه و تعداد غلاف در بوته نیز افزایش یافتند. حداقل میانگین عملکرد دانه، وزن هزار دانه و تعداد غلاف در بوته در Is1حاصل گردید. ضریب تنش آبی FAO (Ky) برابر 92/0 محاسبه شد. مقایسه واکنش عملکرد ارقام نسبت به مقادیر مختلف مصرف آب و ضریب واکنش آنها به آب (Ky)، حاکی از در اولویت بودن کشت رقم کتول نسبت به ارقام تحت کشت سحر و G3 در استان گلستان بهمنظور افزایش تولید و استفاده بهینه از منابع آب محدود دارد. [A1]عمق آبیاری