بررسی کاهش نیترات زه‌آب کشاورزی توسط زئولیت اصلاح شده در آزمایش‌های ناپیوسته و پویا

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت. ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

4 استادیار گروه مهندسی آب دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
چکیده

کمبود منابع آب مورد نیاز برای کشاورزی از یک سو و افول کیفی ناشی از ورود زه‌آب‌های نامطلوب از سوی دیگر منجر به تهدیدهای زیست محیطی منابع آب شده است. مصرف نادرست کودهای نیتروژن‌دار که از مهم‌ترین مواد مغذی مورد نیاز برای گیاهان به شمار می‌آیند منجر به ورود بیش از حد مجاز ترکیبات نیتروژن به منابع آب می‌شود. در این پژوهش کاربرد زئولیت طبیعی اصلاح شده با هدف کاهش نیترات از محلول‌های آبی در آزمایش‌های ناپیوسته و پویا بررسی شد. زمان تعادل و مقدار جذب نیترات به­دست آمده در مدل فیزیکی کانال زهکش با نتایج آزمایش‌های ناپیوسته مقایسه شد. زمان تعادل در هر دو حالت یکسان و حدود 60 دقیقه به­دست آمد اما مقدار جذب و درصد حذف نیترات یکسان نبود. از آنجایی که نتایج متفاوت مشاهده شده ناشی از اثر مدل فیزیکی بود، اثر دو دبی 05/0 و 08/0 لیتر بر ثانیه، سه ضخامت 2، 3 و 5 سانتی‌متری حوضچه جذب و تعداد دفعات عبور زهاب از فیلتر بین 2 تا 32 بار بر درصد حذف نیترات بررسی شد. نتایج کارایی بهتر زئولیت به مقدار 8 تا 16 درصد را در دبی بیش‌تر نشان داد. هم­چنین با ثابت نگه‌داشتن مقدار زئولیت و کاهش ضخامت حوضچه‌ی جذب از 33/0 تا 13/0 عرض مدل، حدود 19 درصد افزایش درصد حذف مشاهده شد.