ساماندهی فضایی سکونتگاههای روستایی الحاقی در پیرامون کلان شهر مشهد با بهره گیری از رویکرد پویش ساختاری-کارکردی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، ایران
2 استادیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.22067/geography.v18i1.83959چکیده
اهداف: روند افزایش جمعیتپذیری و گسترش بیرویة کالبدی_فضایی کلانشهر مشهد، شکلگیری پدیدههایی همچون الحاق، ادغام و خزش شهری و بروز مسائل و معضلات پیچیدة اجتماعی و اقتصادی را باعث شده است. پاسخگویی مناسب به این مسائل، مستلزم تحول در درک عملکردی به نظام استقرار و پایداری نظام سکونتگاهی و برنامهریزی فضایی است. پویش ساختاری–کارکردی بهعنوان رویکردی راهبردی به ساماندهی فضا در سطوح و مقیاسهای مختلف، میکوشد ضمن تبین جنبههای پیچیدة ساماندهی فضایی با تعمیق رویکرد نظاموار و بهرهگیری از الگوی اندیشة شبکهای برای تعمیق پیوند فعالیتها و عملکردهای متوازن به منظور پاسخ به مسائل ریشهدار در روابط ساختاری – کارکردی چارهجویی نماید.روش: این پژوهش بنا دارد با بهرهگیری از روششناسی توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد کاربردی، ساماندهی سکونتگاههای روستایی پیرامون شهر مشهد را مورد شناخت و تحلیل قراردهد. یافته ها/ نتایج: یافتههای پژوهشی نشان میدهد که بیشترین آثار ادغام سکونتگاههای روستایی پیرامون شهری، بروز برخی ناهنجاریهای اجتماعی _اقتصادی که از مهمترین عوارض کالبدی_فضایی آن بروز ناکارآمدی عملکردی و ازهم گسیختگی ساختار کالبدی سکونتگاههای روستایی الحاقی در پیرامون شهری است.نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که سکونتگاههای روستایی پیرامون درمجموع از شرایط مطلوبی برخوردار نبوده و با رشد ناموزون کلانشهر مشهد گسترش ادغام تدریجی سایر سکونتگاههای روستایی پیرامون را فراهم میآورد. بنابراین، با برقراری پیوند نظام سکونتگاهی از طریق یکپارچگی فضایی- عملکردی و تعمیق عملکردهای روستایی- شهری امکان دستیابی به مدیریت متوازن فضایی در مجموعة کلانشهری فراهم میشود.