فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف:بی­ نظمی در بارش ویژگی ذاتیاقلیم ­های خشک بوده و این نوع ریزش­ها همراه با سیل و خسارت است. با رویکرد تکرارپذیری پدیده­ های طبیعی، این نوع ریزش­ها قابل تکرار و پیش­بینی می­ باشند. بارش­های شدید در توده­ های هوا با رطوبت بالا و شرایط خاص همدیدی جو، حادث می ­شوند.روش:این نوع ریزش­ها با بارش روزانةیک میلیمتر و بیشتر در خراسان جنوبی در دورة 1987 تا 2018 مطالعه شد. شاخص صدک نود و پنجمبارش روزانة هر ایستگاه، بارش شدید، وهمزمانی در سه ایستگاه و بیشتر، بارش شدید سینوپتیک تعریف شد. الگوهای جوی این نوع بارش­ها،با دادةرقومی ارتفاع تراز500 هکتوپاسکال در محدودة 10 تا 70 درجة شمالی و 10 تا 80 درجة شرقی، با روش تحلیل مؤلفة اصلی و خوشه­بندی وارد، مشخص شد.یافته ­ها/ نتایج:چنانکه با وقوع بلاکینگ مدیترانه مرکزی- جنوب اروپا و سردچال اروپای شرقی- روسیة غربی، تراف باهای غربی در شرق مدیترانه عمیق شده و توده ­های مدیترانه­ای از مسیر جنوبی­تر با جهت جنوب غربی وجنوب از آب­های گرم خلیج فارس و دریای عمان به شرق ایران می­رسند.بنابراین، سیکلون­ها (فشار1011 میلیبار) با حرکت چرخندی برروی منطقه و ارتفاعات شرق ایران، بارش­های شدید (میانگین 16 میلیمتر روزانه) را ریزش می­کنند. در عرض پایین­تر، پرفشارهای دینامیک با حرکت واچرخند در تراز میانی و جوپایین، از شمال شرقی آفریقا تا عربستان و شمال غربی شبه جزیرة هند استقرار دارندو تضعیف بادهای سرد و خشک سیبری،باعث تداوم بارش­ها می­شود. شرایط جوی فوق، منجر به بارش شدید در اواخر زمستان(فوریه) و اوایل بهار (مارس) در خراسان جنوبی می ­شود.