تغییرات زمانی پارامترهای هیدرولیکی و فیزیکی خاک در روش‌های مختلف خاک‌ورزی در شمال استان خوزستان

نویسندگان

1 استاد گروه ابیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی صفی‌آباد، دزفول، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استادیار گروه ابیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
چکیده

ویژگی‌های فیزیکی و هیدرولیکی خاک(K) نقش مهمی در طراحی آبیاری و زهکشی دارد. تغییر‌پذیری پارامترهای هیدرولیکی خاک بسته به مکان و زمان زیاد می‌باشد. به­منظور بررسی این تغییرات، آزمایشی صحرایی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تیمار و سه تکرار در مزرعه ذرت در شمال خوزستان(دزفول) در سال 1392 انجام گردید. تیمار‌ها شامل روش‌های بی‌خاک‌ورزی((NT، کم‌خاکورزی(MT) و خاک‌ورزی مرسوم(CT) بودند. اندازه‌گیری‌ها با استفاده از نفوذ‌سنج دیسک در مکش‌های مختلف(صفر، 3، 5، 10 و 15) در چهار زمان شامل قبل از آبیاری، آبیاری‌های دوم، هشتم و دهم در روش‌های مختلف خاک‌ورزی انجام شد. داده‌های اندازه‌‌گیری شده از عمق خاک(10-20 سانتی‌متر) و در زمان‌های مختلف به عنوان عوامل فرعی به صورت کرت‌های خرد شده در زمان تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که خاک‌ورزی و عمق اندازه‌گیری و اثر متقابل آن‌ها در سطح 1% روی مقادیر جرم مخصوص ظاهری خاک تأثیر داشت. هدایت هیدرولیکی اشباع و نزدیک اشباع در تیمار ‌خاک‌ورزی مرسوم به‌طور معنی‌داری از دو روش دیگر خاک‌ورزی بالاتر بود و در کم‌خاک‌ورزی و بی‌خاک‌ورزی این مقدار تقریباً یکسان است. به­جز مکش 15 و  گاردنر، بین زمان‌های مختلف در همه مکش‌ها اختلاف معنی‌داری وجود داشت. رطوبت اولیه خاک، نقش مهمی روی تغییرات هدایت هیدرولیکی خاک در زمان داشت. اثر متقابل خاک‌ورزی و زمان فقط در حالت اشباع معنی‌دار شد.