نقش مدیریت ریسک زلزله در کاهش آسیبپذیری نواحی روستایی با تأکید بر دیدگاه ساکنان محلی (مطالعۀ موردی: بخش ایزدخواست شهرستان زریندشت)
نویسندگان
1 دانشگاه اصفهان
2 دانشگاه اصفهان
3 دانشگاه شیراز
4 دانشگاه اصفهان
doi
10.22067/geography.v17i2.69152چکیده
اهداف: پژوهش حاضر با هدف کاهش آسیبپذیری جوامع روستایی در برابر پیامدهای ناشی از زلزله با تأکید بر مدیریت ریسک و براساس دیدگاه ساکنان محلی انجام شده است. روش: نوع تحقیق کاربردی است و روش استفادهشده توصیفی- تحلیلی است. برای گردآوری دادهها از روش های کتابخانه ای و میدانی (پرسشنامه و مصاحبه) استفاده شده است. جامعة آماری این پژوهش خانوارهای ساکن در روستاهای بخش ایزدخواست واقع در شهرستان زرین دشت (استان فارس) تشکیل میدهد که از این میان 350 سرپرست خانوار از طریق فرمول کوکران به روش نمونهگیری تصادفی ساده بهعنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. برای تجزیهوتحلیل دادهها از آزمونهای t تکنمونهای، فریدمن و رگرسیون چندمتغیره و برای رتبهبندی روستاها در چارچوب مدیریت ریسک مدل پرومتی استفاده شده است. یافتهها/نتایج: یافته های پژوهش نشان داد که میزان آسیبپ ذیری در برابر زلزله در هر چهار بعد اقتصادی، اجتماعی، نهادی و کالبدی-محیطی کمتر از حد متوسط است. براساس آزمون فریدمن، بیشترین میانگین رتبهای به ابعاد کالبدی-محیطی و کمترین آن به ابعاد نهادی اختصاص یافته است و نتایج حاصل از آزمون رگرسیون نیز نشان داد که نماگر مقاومت ساختمانها در برابر زلزله بیشترین تأثیر را بر کاهش آسیب پذیری سکونتگاههای روستایی داشت. نتیجهگیری: مدیریت ریسک،می تواند علاوه بر آگاه کردن مردم با اثرهای ناشی از وقوع زلزله، برای پیشگیری از وقوع این نوع بحرانها و به حداقل رساندن خسارات مالی و جانی در محدودة موردمطالعه وارد عمل شود. براساس نتایج یادشده، برای کاهش آسیب در برابر ریسک زلزله باید به روستاهایی که در مسیر گسلها قرار دارند، توجه ویژهای شود.
