بررسی میزان تأثیر اثر برف در شبیهسازی رواناب در حوضه آبریز (مطالعه موردی: حوضه آبریز بار نیشابور)
نویسندگان
1 استادیارگروه علوم و مهندسی آب، واحد فردوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
برف یکی از مؤلفههای اصلی چرخه هیدرولوژی در بسیاری از حوضههای آبریز کوهستانی دنیا است. در این حوضهها، رواناب برف بخش اصلی جریان رودخانهها به شمار میرود اما در مناطق کوهستانی شرق کشور علیرغم بارش برف در این حوضهها، تأثیر این جزء هیدرولوژی نسبت به مناطق غربی کشور متفاوت میباشد. در این پژوهش هدف شبیهسازی رواناب و بررسی تأثیر عملکرد اثر برف بر پارامترهای مدل بیلان آب سطحی حوضه آبریز بار در نیشابور میباشد. برای نیل به این هدف از آمار دبی ماهانه ایستگاه هیدرومتری اریه واقع بر رودخانه بار و برای آمار بارندگی از ایستگاه تبخیرسنجی بار-اریه استفاده شد. طول آمار 30 سال میباشد که از سال آبی 1354 تا سال آبی 1368 برای شبیهسازی و کالیبراسیون استفاده شده است و صحتسنجی از سال 1374 – 1388 انجام شده است. نتایج نشان داد که مدل WASMOD علیرغم سادگی توانایی شبیهسازی رواناب را با دادههای ورودی کم دارد. بنابراین میتوان این مدل را در حوضههایی که دادههای در دسترس کمی موجود است(مثلا فقط شامل بارندگی و دما) بهکار برد. همچنین توانایی مدل در دو حالت بررسی شد، مشخص شد که نتایج شبیهسازی مدل با در نظر گرفتن اثر برف به واقعیت نزدیکتر است. اما میتوان بدون در نظر گرفتن برف نیز مدلسازی را انجام داد. همچنین غیرخطی بودن رفتار رواناب پایه در اثر وجود برف مشخص گردید.