بررسی کالزایی و باززایی جهت ایجاد تنوع ژنتیکی در ژنوتیپ‏های مختلف گل محمدی Rosa damascene. L) )

نویسندگان

1 هیات علمی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،تهران

2 تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 هیات علمی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،تهران

doi
چکیده

گل محمدی Mill.) (Rosa damascena از مهمترین گونه‌های معطر است که دارای خواص دارویی و اثرات درمانی می‌باشد. در این تحقیق، بررسی باززایی جهت ایجاد تنوع ژنتیکی بر روی 18 ژنوتیپ مختلف گل محمدی صورت گرفت. القای کالوس بر قطعات برگ، گلبرگ، میله و گوشوارک برگ ژنوتیپ‌های مزبور انجام گردید. کشت ریزنمونه‌ها روی محیط MS نیمه جامد با غلظتهای مختلف هورمونی انجام گردید. میزان کل کال‌زایی در هر ژنوتیپ اندازه‌گیری شد و داده‌های حاصل در قالب یک آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در سیستم SPSS مورد تجزیه واریانس قرار گرفت و مقایسه میانگینها با آزمون دانکن انجام شد. بین ژنوتیپ‌ها اختلاف معنی‌داری در سطح 01/0 P<مشاهده شد و همچنین نتایج حاصل از آزمون دانکن نشان داد که ژنوتیپ‌های استانهای آذربایجان شرقی و غربی دارای کمترین پتانسیل کال‌زایی و ژنوتیپ‌ اصفهان 6 بیشترین پتانسیل کال‌زایی بر روی بهترین محیط کالزایی شاملMS حاوی یک میلی‌گرم در لیتر Kinetin و 5 میلی‌گرم در لیتر PCPA (mono chloro phenoxy acetic acid) می‌باشند. جهت باززایی از محیطهای کشت پایه MS و B5 و DKW به همراه هورمون‌های متنوع در غلظت‌های مختلف استفاده گردید. از بین این هجده ژنوتیپ فقط در کالوس‌های بوجود آمده از ساقه ژنوتیپ اصفهان4 در محیط MS+3mg/l BA باززایی صورت گرفت. بر اساس نتایج حاصل، باززایی در گل محمدی تحت تأثیر ژنوتیپ، نوع ریزنمونه و غلظت تنظیم‌کننده‌های رشد قرار می‌گیرد و استفاده بهینه از این فاکتورها در نیل به ‌اندام‌زایی مناسب و باززایی گیاه از کالوس در جهت ایجاد و بکارگیری تنوع سوماکلونی، امری ضروری می‌باشد.