پیش‌ران‌های کلیدی مؤثر در توسعۀ گردشگری روستایی (مطالعۀ موردی: روستای هدف گردشگری دیزباد علیا)

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی

2 دانشگاه خوارزمی

3 دانشگاه پیام نور، تهران

doi
10.22067/geography.v17i2.75640
چکیده

اهداف: هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی پیش‌ران‌های مؤثر در توسعۀ گردشگری نواحی روستایی به‌طورکلی و میزان اثرگذاری پیش‌ران‌های کلیدی بر توسعۀ گردشگری روستای دیزباد علیا واقع در بخش زبرخان شرقی نیشابور به‌صورت خاص است. روش: روش تحقیق به‌کاربرده‌شده توصیفی-تحلیلی، مبتنی‌بر مطالعات کتابخانه‌ای-اسنادی، مشاهده‌های میدانی، پرسش‌نامه در چارچوب مدل دلفی و ماتریس تحلیل اثرات متقاطع در نرم‌افزار آینده‌نگار میک‌مک و سناریو ویزارد است. به‌این‌منظور، پس از برگزاری جلسه‌های اولیة بحث با 20 نخبة دانشگاهی و صاحب‌نظران در حوزۀ گردشگری روستایی به‌عنوان جامعة آماری تحقیق، 20 متغیر در قالب چهار طبقه‌بندی کلی به‌عنوان متغیرهای اولیۀ پژوهش شناسایی شد. سپس، تحلیل‌های مرتبط برای سنجش میزان اثر-وابستگی متغیرها بر یکدیگر انجام شد. یافته‌ها/نتایج: تحلیل‌ها نشان داد که شاخص L5 در دو وضعیت اثر-وابستگی مستقیم و غیرمستقیم به‌ترتیب با امتیازهای سطری 50 و 95082، دارای بیشترین اثرگذاری در توسعۀ گردشگری روستای دیزباد علیا بودند. همچنین، با محاسبۀ میزان احتمال جابه‌جایی متغیرها در سیستم توسعۀ گردشگری روستای هدف، شاخص‌های L5، L3، L4، C4 و C5 در پنج اولویت نخست میزان اثرگذاری مستقیم، در وضعیت جابه‌جایی قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: سیستم گردشگری محدوده وضعیت پایداری ندارد و توزیع پارامترها رویکرد مناسبی ندارد.