فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: در این تحقیق توزیع فضایی غلظت ذرات معلق کوچک‌تر از 5/2 میکرون به‌عنوان آلایندۀ اصلی هوای شهر مشهد، با استفاده از روش تحلیل خوشه‌ای پهنه‌بندی شده است. روش: آمار غلظت ذرات معلق کوچک‌تر از 5/2 میکرون شهر مشهد به‌عنوان آلایندۀ اصلی برای دورة آماری 1390 تا 1394 در مقیاس زمانی ساعتی برای 10 ایستگاه سطح شهر جمع‌آوری شد و با توجه به هدف و مقیاس مدنظر، ماتریس داده‌ها به شکلS  آرایش داده شد. ماتریس‌های تنظیم‌شده در محیط XLSTAT با استفاده از روش تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی به روش ادغام وارد (Ward) تحلیل شدند. یافته ­ها/نتایج: نتایج نشان داد که 365 روز سال را می‌توان به سه خوشۀ مجزا تفکیک کرد. نتایج تحلیل ماهانه نشان داد که ماه‌های شهریور، آبان و آذر در یک خوشه و دارای بیشترین غلظت ذرات معلق قرار می‌گیرند و ماه‌های فروردین، اردیبهشت، خرداد و مهر در خوشۀ دوم با کمترین بار آلودگی هوا قرار می‌گیرند. نتایج تحلیل روزهای هفته نشان داد که هفت روز هفته در چهار گروه همگن تفکیک‌شدنی است. از لحاظ غلظت، ذرات معلق کوچک‌تر از 5/2 میکرون ساعات شبانه‌روز در چهار خوشۀ مجزا جای می‌گیرند. نتیجه­ گیری: استفاده از تحلیل خوشه‌ای و بررسی تغییرات زمانی ذرات معلق کوچک‌تر از 5/2 میکرون به‌عنوان آلایندۀ اصلی مشهد در مقیاس ماهانه، سالانه، روزهای هفته و ساعتی می‌تواند در برنامه‌ریزی مدیریت و کاهش آلودگی هوا مفید واقع شود.